|
  
نماز عيد فطر و قربان
نماز آيات
دستور نماز آيات
نماز عيد فطر و قربان
پس از پايان ماه مبارك رمضان و پايان مراسم حج , مسلمانان به
شكرانه موفق شدن به اين عبادات بزرگ با لباسهاى
آراسته در ميدانى باز در دشت و صحرا گرد هم جمع ميشوند و سرود تكبير سر
ميدهند و نماز ميگذارند.
(مسأ له 1159)
نماز عيد فطر و قربان در عصر غيبت امام زمان7 مستحب است وبنابر احتياط
نبايد آن را به جماعت بخوانند.
(مسأ له 1160)
وقت نماز عيد فطر و قربان از اول آفتاب روز عيد است تا ظهر ومستحب است
بعد از بلند شدن آفتاب بجا آورند.
(مسأ له 1161)
نماز عيد فطر و قربان دو ركعت است كه در ركعت اول بعد ازخواندن حمد و
سوره , بايد پنج تكبير بگويد,
و بعد از هر تكبير يك قنوت بخواند و بعد از قنوت پنجم , تكبير بگويد
و به ركوع رود و
دو سجده به جاآورد و برخيزد و در ركعت دوم چهار تكبير بگويد و بعد از هر
تكبير قنوت بخواند و
تكبير پنجم را بگويد و به ركوع رود و بعد از ركوع دو سجده كند وتشهد
بخواند و نماز را سلام دهد.
(مسأ له 1162) در قنوت
نماز عيد فطر و قربان هر دعا و ذكرى بخوانند كافى است ولى بهتر است
اين دعا را بخوانند:
((أ للهم اهل الكبريأ و العظمة
و أ هل الجود و الجبروت و أ هل العفو و الرحمة و أ هل التقوى
و المغفرة أ سأ لك بحق هذا اليوم
الذي جعلته للمسلمين عيداولمحمد صلى الله عليه و آله ذخرا
و شرفا و كرامة و مزيدا
أ ن تصلى على محمد و آل محمد و أ ن تدخلني في كل خير أ دخلت فيه
محمدا و آل محمدو
أ ن تخرجني من كل سؤ أ خرجت منه محمدا و آل محمد صلواتك عليه و
عليهم أ للهم انى أ سأ لك
خير ما سأ لك به عبادك الصالحون و أ عوذ بك ممااستعاذ منه عبادك
المخلصون )).
(مسأ له 1163)
نماز عيد سوره خاصى ندارد ولى بهتر است در ركعت اول سوره سبح اسم ربك
الاعلى و در ركعت دوم سوره والشمس بخواند.
(مسأ له 1164) مستحب
است روز عيد فطر بعد از بلند شدن آفتاب و قبل از نماز,افطار كنند و
روز
عيد قربان بعد از نماز, قربانى كنند و از گوشت قربانى قدرى بخورند.
(مسأ له 1165) مستحب است پيش از نماز عيد غسل كنند.
(مسأ له 1166) مستحب
است در نماز عيد بر زمين سجده كنند و در موقع گفتن تكبيرها دستها
را بلند كنند.
(مسأ له 1167) بعد از
نماز مغرب و عشاى شب عيد فطر و بعد از نماز صبح روزعيد و نيز بعد از
نماز عيد فطر مستحب است اين تكبيرها را بگويند:
((اللّه اكبر اللّه
اكبر لا اله الا اللّه و اللّه اكبر اللّه اكبر و للّه الحمد اللّه اكبر على ما هدانا))
(مسأ له 1168) مستحب
است انسان در عيد قربان بعد از ده نماز كه اول آنها نمازظهر روز عيد
قربان و آخر آنها نماز
صبح روز دوازدهم است تكبيرهايى را كه در مسأ له پيش گفته شد بگويد
و بعد از آن بگويد:
((اللّه
اكبر على ما رزقنا من بهيمة الا نعام و الحمدللّه على ما ابلانا))
ولى اگر عيد قربان
را در منى باشد, مستحب است بعد از پانزده نماز كه اول آنها نماز ظهر روز
عيد و آخر آنها نماز صبح روز سيزدهم ذى حجه است , اين تكبيرها را بگويد.
(مسأ له 1169
) مستحب است نماز عيد را در صحرا بخوانند ولى در مكه مستحب است در مسجد
الحرام خوانده شود.
(مسأ له 1170) احتياط
مستحب آن است كه زنها از رفتن به نماز عيد خوددارى كنند (زنهاى پير
از اين حكم مستثنى هستند).
(مسأ له 1171) در نماز عيد
هم مثل نمازهاى ديگر مأ موم بايد غير از حمد و سوره چيزهاى ديگر
نماز را خودش بخواند.
(مسأ له 1172) اگر در
تكبيرهاى نماز و قنوتهاى آن شك كند, چنانچه محل آن نگذشته است بنابر
اقل بگذارد و اگر بعد
معلوم شود كه گفته بوده , اشكال ندارد و چنانچه از محل آن گذشته است ,
بنا بگذارد كه انجام داده است .
(مسأ له 1173) اگر قرائت يا
تكبيرها يا قنوتها را فراموش كند و بعد از رفتن به ركوع يادش بيايد
نمازش صحيح است .
(مسأ له 1174) اگر
ركوع يا دو سجده يا تكبيرة الاحرام را فراموش كند نمازش باطل ميشود.
(مسأ له 1175) اگر در
نماز عيد يك سجده يا تشهد را فراموش كند, بنابر احتياطبايد بعد از نماز
آن را بجا آورد.
همچنين
اگر كارى پيش آيد كه براى آن درنماز يوميه سجده سهو لازم است ,
بنابر احتياط, دو سجده سهو بنمايد.
نماز آيات
امورى چون گرفتن خورشيد و ماه , زلزله , بادهاى سياه و سرخ , ظلمت
شديدو هر اتفاق هولناك آسمانى ((آيه )) ناميده ميشود
زيرا اين امور نشانه هايى ازهول قيامت و تكوير آن روز هستند.
در روز وفات ابراهيم ,
فرزند رسول خدا خورشيد گرفت .
مردم تصور كردندكه اين اتفاق در اثر
وفات فرزند پيامبر
است .
رسول اكرم جنازه فرزندش رارها كرد و بعد از حمد و ثناى خداوند
فرمود: اى مردم , ماه و
خورشيد دو آيت از آيات الهى هستند و از او اطاعت ميكنند و براى مرگ يا
حيات كسى كسوف نميكنند هرگاه خسوف يا كسوف شد نماز بگزاريد.
(مسأ له 1176) نماز آيات در چهار صورت واجب ميشود:
اول و دوم ـ گرفتن
((خورشيد)) و ((ماه )) هر چند مقدار كمى از آنها بگيرد,خواه كسى بترسد
يا نه .
سوم ـ زلزله , خواه كسى بترسد يا نه .
چهارم ـ بنابر احتياط
در صورت وقوع صاعقه و بادهاى سياه و سرخ و هرگونه حوادث خوفناك
آسمانى در صورتى كه
بيشتر مردم بترسند (حتى اگر كسى هم نترسد ولى به آن آيه گفته شود),
بلكه براى حوادث
خوفناك زمينى نيزاگر موجب وحشت بيشتر مردم شود, بنابر احتياط نماز
آيات بخوانند.
(مسأ له 1177) اگر
از چيزهايى كه نماز آيات براى آنها واجب است بيشتر از يكى اتفاق بيفتد,
انسان بايد براى هر يك از آنها
يك نماز آيات بخواند, مثلا اگرخورشيد بگيرد و زلزله هم بشود,بايد
دو نماز آيات بخواند.
(مسأ له 1178) چيزهايى
كه نماز آيات براى آنها واجب است , در هر شهرى اتفاق بيفتد, فقط مردم
همان شهر بايد نماز آيات
بخوانند و بر مردم جاهاى ديگرواجب نيست , ولى اگر مكان آنهابقدرى
نزديك باشد كه با آن شهر يكى حساب شود, نماز آيات بر آنها هم واجب است .
(مسأ له 1179) از وقتيكه
خورشيد يا ماه شروع به گرفتن ميكند انسان بايد نمازآيات را بخواند و
بنابر احتياط نبايد به قدرى تأ خير بيندازد كه شروع به باز شدن كند.
(مسأ له 1180) اگر خواندن
نماز آيات را بقدرى تأ خير بيندازد كه آفتاب يا ماه شروع به باز شدن
كند, بنابر احتياط به
قصد ((آنچه بر عهده اوست )) بخواند.
ولى اگر بعد از باز شدن تمام آن , نماز
بخواند بايد نيت قضا نمايد.
(مسأ له 1181) اگر مدت
گرفتن خورشيد يا ماه بيشتر از خواندن يك ركعت باشدولى انسان نماز
نخواند تا به اندازه
خواندن يك ركعت به باز شدن تمام قرص وقت مانده باشد بايد بنابر احتياط
به قصد ((آنچه بر عهده
اوست )) نمازبخواند.
بلكه اگر مدت گرفتن آنها به اندازه خواندن يك
ركعت يا كمتر هم باشد
بايدنماز آيات را بخواند و بنابر احتياط نيت ادا و قضا نكند و به قصد
((آنچه برعهده اوست )) بجا آورد.
(مسأ له 1182) موقعى كه زلزله
و رعد و برق و مانند اينها اتفاق ميافتد, انسان بايدفورا نماز آيات
را بخواند و اگر نخواند
معصيت كرده و تا آخر عمر بنابراحتياط بر او واجب است بخواند و بنابر
احتياط وقت خواندن , نيت ادا و قضانكند.
(مسأ له 1183) اگر بعد
از باز شدن آفتاب يا ماه بفهمد كه تمام آن گرفته بوده , بايدقضاى نماز
آيات را بخواند.
ولى بنابر احتياط بايد براى قضاى آن غسل نمايد.
اما اگر بفهمد مقدارى از آن گرفته بوده قضا بر او واجب نيست .
(مسأ له 1184) اگر عده اى
كه اطمينان به گفتار آنها نباشد بگويند كه خورشيد ياماه گرفته است
چنانكه انسان از گفته آنان
اطمينان شخصى پيدا نكند و نمازآيات نخواند و بعد معلوم شود راست
گفته اند در صورتى كه
تمام خورشيد ياماه گرفته باشد بايد نماز آيات را بخواند ولى اگر مقدارى
از آن گرفته باشد,خواندن
نماز آيات واجب نيست .
همچنين است اگر دو نفر كه عادل بودن آنان
معلوم نيست خبر
از كسوف يا خسوف بدهند و بعد معلوم شود كه عادل بوده اند و در هر دو
صورت اگر مقدارى از آن گرفته باشد بنابر احتياط نمازآيات را بخوانند.
(مسأ له 1185) از هر
راهى كه اطمينان پيدا شود خسوف يا كسوف يا زلزله شده است , بايد نماز
آيات خوانده شود.
بنابراين اگر انسان از گفته اشخاص يامؤسسات تحقيقى كه بر اساس قواعد
علمى خسوف و كسوف و مقدار
طول كشيدن آن را پيش بينى ميكنند, اطمينان پيدا كند بايد به
گفته آنان عمل كند.
(مسأ له 1186) اگر بفهمد
نماز آياتى كه خوانده باطل بوده , بايد دوباره بخواند واگر وقت آن
گذشته قضا نمايد.
(مسأ له 1187) اگر در وقت
نماز يوميه نماز آيات هم بر انسان واجب شود,چنانچه براى هر دو نماز
وقت دارد, هر كدام را
اول بخواند اشكال ندارد, و اگروقت يكى از آن دو تنگ باشد, بايد اول آن
را بخواند و اگر وقت هر دو تنگ باشد, بايد اول نماز يوميه را بخواند.
(مسأ له 1188) اگر در بين نماز
يوميه بفهمد كه وقت نماز آيات تنگ است ,چنانچه وقت نماز يوميه
هم تنگ باشد, بايد آن را تمام
كند بعد نماز آيات رابخواند.
و اگر وقت نماز يوميه تنگ نباشد, بايد
آن را بشكند و اول نماز آيات , بعد نماز يوميه را به جا آورد.
(مسأ له 1189) اگر در بين
نماز آيات بفهمد كه وقت نماز يوميه تنگ است , بايدنماز آيات را رها
كند و مشغول نماز يوميه
شود و بعد از آن كه نماز را تمام كردپيش از انجام كارى كه نماز را بهم
بزند, بقيه نماز آيات را از همان جا كه رهاكرده بخواند.
(مسأ له 1190)
زنى كه در حال حيض يا نفاس است بنابر احتياط بعد از پاك شدن نماز آيات را
بجا آورد.
دستور نماز آيات
(مسأ له 1191) نماز آيات دو ركعت است و در هر ركعت پنج
ركوع دارد و دستورآن اين است كه انسان بعد از نيت , تكبير
بگويد و يك حمد و يك سوره تمام بخواند و به ركوع رود و سر از ركوع
بردارد, دوباره يك حمد
و يك سوره بخواند, باز به ركوع رود تا پنج مرتبه و بعد از بلند شدن از
ركوع پنجم دو سجده
نمايد و برخيزد و ركعت دوم را هم مثل ركعت اول به جا آورد و تشهد
بخواند و سلام دهد.
(مسأ له 1192) در نماز
آيات ممكن است انسان بعد از نيت و تكبير و خواندن حمد, آيه هاى يك
سوره را پنج قسمت كند و
يك آيه يا بيشتر از آن را بخواند وبه ركوع رود و سر بردارد و بدون اين
كه حمد بخواند, قسمت دوم
از همان سوره را بخواند و به ركوع رود و همين طور تا پيش از ركوع
پنجم سوره راتمام نمايد.
(مسأ له 1193) اگر در
يك ركعت از نماز آيات , پنج مرتبه حمد و سوره بخواند ودر ركعت ديگر يك
حمد بخواند و سوره را پنج قسمت كند مانعى ندارد.
(مسأ له 1194)
چيزهايى كه در نماز يوميه واجب و مستحب است در نماز آيات هم واجب و
مستحب است ولى در نماز آيات , اذان و اقامه مشروع نيست .
(مسأ له 1195) مستحب
است بعد از ركوع پنجم بگويد: سمع الله لمن حمده وپيش از هر ركوع و
بعد از آن , تكبير
بگويد ولى بعد از ركوع پنجم و دهم گفتن تكبير مستحب نيست .
نيز مستحب
است پيش از ركوع دهم قنوت بخواند.
(مسأ له 1196)
اگر در نماز آيات شك كند كه چند ركعت خوانده و فكرش به جايى نرسد نماز
باطل است .
(مسأ له 1197) اگر
شك كند كه در ركوع آخر ركعت اول است يا در ركوع اول ركعت دوم , و فكرش
به جايى نرسد, نماز
باطل است .
ولى اگر مثلا شك كندكه چهار ركوع كرده يا پنج ركوع , در
صورتيكه به سجده نرفته
باشد بايدركوعى را كه شك دارد به جا آورده يا نه , به جا آورد.
و اگر
به سجده رفته باشد, بايد به شك خود اعتنا نكند(1).
(مسأ له 1198) هر يك از ركوعهاى
نماز آيات ركن است كه اگر عمدا يا اشتباهاكم يا زياد شود نماز
باطل است .
پاورقى
1ـ در اين مسأ له احتياط بين همه
فتاوا ممكن نيست .
|