|
  
سجده سهو
دستور سجده سهو
قضاى سجده و تشهد فراموش شده
كم و زياد كردن نماز
سجده سهو
(مسأ له 905) در موارد ذيل بنابر احتياط
بايد دو سجده سهو به جا آورد: 1 ـ اگر در بين نماز سهوا حرف بزند.
2 ـ جايى كه نبايد سلام بدهد مثلا در ركعت اول سهوا سلام بدهد.
3 ـ تشهد را فراموش كند.
4 ـ يك سجده را فراموش كند.
5 ـ بعد از سجده دوم شك
كند چهار ركعت خوانده يا پنج ركعت يا شك كندچهار ركعت خوانده يا شش
ركعت .
6 ـ در جايى
كه بايد بايستد سهوا بنشيند يا در جايى كه بايد بنشيند سهوا بايستد.
7 ـ سهوا چيزى كه ركن نيست كم يا زياد شود.
8 - اگر قبل از تمام شدن
سجده دوم نيز شك كند چهار ركعت خوانده يا پنج ركعت يا در حال ايستاده
شك كند شش ركعت خوانده
يا پنج ركعت , غير ازعمل بوظيفه بايد دو سجده سهو نيز به جا آورد.
(مسأ له 906) اگر انسان اشتباها
يا به خيال اينكه نمازش تمام شده حرف بزندبايد دو سجده سهو به جا
آورد.
(مسأ له 907) براى صدايى كه
از سرفه كردن پيدا ميشود سجده سهو واجب نيست و اگر سهوا ناله كند يا
آه بكشد يا آه بگويد بايد سجده سهو انجام دهد.
(مسأ له 908) اگر چيزى را
كه غلط خوانده دوباره بطور صحيح بخواند براى دوباره خواندن آن سجده
سهو واجب نيست .
(مسأ له 909) اگر در
نماز سهوا مدتى حرف بزند بطورى كه تمام آن عرفا يك مرتبه حساب شود دو
سجده سهو كافى است .
(مسأ له 910) اگر سهوا تسبيحات اربعه
را نگويد يا كمتر از يك مرتبه بگويد و يا بيشتر يا كمتر از سه مرتبه
بگويد, بنابر احتياط بعد از نماز دو سجده سهو بجاآورد.
(مسأ له 911) اگر در جايى كه نبايد
سلام نماز را بگويد سهوا يكى از دو سلام آخر نماز يا مقدارى از آن دو
را بگويد بايد دو سجده سهو به جا
آورد.
و هرگاه مقدارى از دو سلام و يا سلام اول را بگويد, بنابر احتياط
دو سجده سهو لازم است .
اگر
اشتباها هر سه سلام را بگويد بنابر احتياط بايد سه تا دو سجده سهوبه جا
آورد.
(مسأ له 912) اگر تشهد يا
يك سجده را فراموش كند و پيش از ركوع ركعت بعديادش بيايد بايد برگردد
و به جا آورد
و بعد از نماز براى ايستادن بيجا بنابر احتياط دو سجده سهو به جا آورد.
(مسأ له 913) اگر در ركوع
يا بعد از آن يادش بيايد كه يك سجده يا تشهد را ازركعت پيش فراموش
كرده , بايد بعد از سلام نماز
سجده يا تشهد را قضا نمايدو بعد از آن بنابر احتياط دو سجده سهو به جا
آورد.
(مسأ له 914) اگر سجده سهو را
عمدا به جا نياورد, معصيت كرده و بنابر احتياط بايد هر چه زودتر آن را
انجام دهد و چنانچه سهوا
به جا نياورد, بنابر احتياطبايد هر وقت يادش آمد فورا به جا آورد و لازم
نيست نماز را دوباره بخواند.
(مسأ له 915) اگر شك
دارد كه سجده سهو بر او واجب شده يا نه لازم نيست به جا آورد و اگر شك دارد
مثلا دو سجده سهو بر او واجب شده يا چهار تا, اگردو سجده بنمايد كافى است .
(مسأ له 916) اگر بداند يكى
از دو سجده سهو را به جا نياورده , بايد دو سجده سهو به جا آورد و اگر بداند
سهوا سه سجده كرده , بايد دوباره دو سجده سهوبنمايد.
دستور سجده سهو
(مسأ له 917
) دستور سجده سهو اين است كه بعد از سلام نماز فورا نيت سجده سهو
كند, بدون اينكه نيت را بر زبان جارى
كند, و پيشانى را بنابر احتياط برچيزى كه سجده بر آن صحيح است بگذارد و
بنابر احتياط بگويد: ((بسم الله و
بالله السلام عليك أ يها النبي و رحمة اللّه و بركاته )) سپس سر از
سجده بردارد و بنشيند
و دوباره به سجده برود و همين ذكر را بگويد و بعد از آنكه سر از سجده
برداشت تشهد بخواند و
سلام دهد و احتياط آن است كه درتشهد به مقدار واجب اكتفا كند و تنها به
سلام آخر قناعت كند.
(مسأ له 918) بنابر احتياط
آنچه در سجده نماز معتبر است ـ مانند وضوداشتن , پاك بودن بدن و لباس ,
پوشش بدن , رو به قبله
بودن , گذاشتن هفت موضع بر زمين , نهادن پيشانى بر چيزى كه سجده بر آن
صحيح است ونشستن ميان دو سجده ـ در سجده سهو نيز بايد رعايت شود.
قضاى سجده و تشهد فراموش شده
(مسأ له 919) سجده و تشهدى را كه انسان فراموش كرده و بعد از آن قضاى
آن را به جا ميآورد, بايد تمام شرايط نماز: مانند
پاك بودن بدن و لباس و رو به قبله بودن و شرطهاى ديگر را داشته باشد.
(مسأ له 920) اگر سجده
يا تشهد را چند دفعه فراموش كند, مثلا يك سجده ازركعت اول و يك سجده
از ركعت دوم را فراموش نمايد,
بايد بعد از نماز,قضاى هر دو را با سجده هاى سهوى كه احتياطا براى
آنها
لازم است به جاآورد, و لازم نيست معين كند كه قضاى كدام يك آنها است .
(مسأ له 921) اگر يك سجده
و تشهد را فراموش كند, احتياط آن است كه هركدام را اول فراموش كرده ,
اول قضا نمايد و اگر نداند
كدام اول فراموش شده ,بايد احتياطا يك سجده و تشهد و بعد يك سجده
ديگر به جا آورد, يا يك تشهد
و يك سجده و بعد يك تشهد ديگر به جا آورد تا يقين كند سجده وتشهد
را به ترتيبى كه فراموش كرده قضا نموده است .
(1)
(مسأ له 922) اگر بين سلام و
قضاى سجده يا تشهد كارى كند كه اگر عمدا ياسهوا در نماز اتفاق بيفتد
نماز باطل ميشود مثلا پشت
به قبله كند, احتياطآن است كه بعد از قضاى سجده و تشهد دوباره نماز
را بخواند.
(مسأ له 923) اگر بعد
از سلام نماز يادش بيايد كه يك سجده از ركعت آخر رافراموش كرده است اگر
عمل منافى با نماز انجام نداده
است بايد سجده را به قصد وظيفه فعلى به جا آورد, بعد تشهد و سلام را
نيز به همين قصد بگويد
و بنابر احتياط دو سجده سهو براى سجده فراموش شده و دو سجده سهو براى
زياد شدن تشهد و سلام
به جا آورد و اگر تشهد ركعت آخر را فراموش كرده باشد و بعد از سلام يادش
بيايد, در صورتى كه چيزى كه
نماز را باطل ميكندانجام نداده باشد بنابر احتياط آن تشهد را به قصد
وظيفه
فعلى به جا آورد وسلام را هم بگويد و سپس دو سجده سهو به جا آورد.
و اگر سجده يا تشهد فراموش
شده مربوط به ركعات ديگر باشد بايد پس ازسلام نماز قضاى آن را نيت
كرده و بجا آورد و سپس دو سجده سهو نيز انجام دهد.
(مسأ له 924) اگر بين
سلام نماز و قضاى سجده يا تشهد كارى كند كه براى آن سجده سهو واجب
ميشود مثل آنكه سهوا
حرف بزند بايد سجده و تشهد راقضا كند و غير از دو سجده سهوى كه براى
قضاى
سجده يا تشهد انجام ميدهد, بنابر احتياط دو سجده سهو ديگر به جا آورد.
(مسأ له 925) اگر شك دارد
كه سجده يا تشهد را فراموش كرده است , چيزى برعهده او نيست ولى اگر
بداند يا سجده را فراموش كرده
است يا تشهد را, بنابراحتياط بايد هر دو را قضا نمايد و دو سجده سهو
نيز به قصد ((آنچه بر عهده اوست )) به جا آورد.
(مسأ له 926) اگر بداند
سجده يا تشهد را فراموش كرده و شك كند كه پيش ازركوع ركعت بعد به
جا آورده يا نه , بنابر احتياط بايد آن را قضا نمايد.
(مسأ له 927) كسى كه
بايد سجده و تشهد را قضا نمايد, اگر براى كار ديگرى هم سجده سهو بر او
واجب شود, بنابر احتياط
بايد بعد از نماز, اول سجده وتشهد را قضا نمايد, بعد سجده سهو را به
جا آورد.
(مسأ له 928) اگر شك دارد
كه بعد از نماز قضاى سجده يا تشهد فراموش شده را به جا آورده است يا نه ,
بايد آن را به جا آورد.
و در
صورتى كه وقت گذشته باشد, بنابر احتياط بايد سجده يا تشهد را قضا نمايد.
كم و زياد
كردن نماز (مسأ له 929) هرگاه چيزى از واجبات
نماز را عمدا يا به علت ندانستن مسأ له كم يا زياد كند, نماز باطل
است .
(2)
(مسأ له 930) اگر در بين نماز بفهمد
وضو يا غسلش باطل بوده يا بدون وضو ياغسل مشغول نماز شده ,
بايد نماز را به هم بزند و دوباره با
وضو يا غسل نمازبخواند, و اگر بعد از نماز بفهمد بايد دوباره نماز را
با وضو يا غسل به جا آوردو اگر وقت گذشته قضا نمايد.
(مسأ له 931) اگر
بعد از رسيدن به ركوع يادش بيايد كه دو سجده از ركعت پيش فراموش كرده ,
بنابر احتياط نمازش
باطل است .
و اگر پيش از رسيدن به ركوع يادش بيايد, بايد برگردد و دو سجده
را به جا آورد و برخيزد
و حمد وسوره يا تسبيحات را بخواند و نماز را تمام كند.
و بنابر احتياط
براى ايستادن بيجا دوسجده سهو بنمايد.
(مسأ له 932) اگر پيش از گفتن
((السلام علينا)) و ((السلام عليكم )) يادش بيايد كه دو سجده ركعت
آخر را به جا نياورده , بايد
دو سجده را به جا آورد ودوباره تشهد بخواند و نماز را سلام دهد و بنابر
احتياط بعد از نماز دو سجده سهو به جا آورد.
(مسأ له 933) اگر پيش از سلام نماز
يادش بيايد كه يك ركعت يا بيشتر از آخرنماز مانده , بايد مقدارى را
كه فراموش كرده به جا آورد
و اگر بعد از سلام نمازيادش بيايد كه يك ركعت يا بيشتر از آخر نماز را
نخوانده , چنانچه كارى انجام داده
كه اگر در نماز عمدا يا سهوا اتفاق بيفتد نماز را باطل ميكند, مثلا
پشت به قبله كرده نمازش
باطل است , و اگر كارى كه عمدى و سهوى آن نماز راباطل ميكند انجام
نداده , بايد فورا مقدارى
را كه فراموش كرده به جا آورد وبنابر احتياط براى سلام زيادى دو سجده
سهو بنمايد.
(مسأ له 934) هرگاه بعد از سلام نماز,
عملى انجام دهد كه اگر در نماز عمدا ياسهوا اتفاق بيفتد نماز را
باطل ميكند, مثلا پشت
به قبله نمايد و بعد يادش بيايد كه دو سجده آخر را به جا نياورده نمازش
باطل است , ولى اگر پيش ازانجام
كارى كه نماز را باطل ميكند, يادش بيايد بايد برگردد و دو سجده اى
راكه فراموش كرده به جا
آورد و تشهد و سلام را دوباره بعد از آن بگويد و دوسجده سهو براى سلامى
كه اول گفته به جا آورد و بنابر احتياط نماز را هم دوباره بخواند.
(مسأ له 935) اگر بفهمد
نماز را پيش از وقت خوانده , يا پشت به قبله يا به طرف راست يا به طرف
چپ قبله به جا آورده , بايد دوباره بخواند و اگر وقت گذشته قضا نمايد.
پاورقى
1ـ در صورتى كه اول تشهد را فراموش كرده باشد
احتياط ممكن نيست .
2ـ در صورت دوم بنابر احتياط باطل است .
|