|
  
شكيات
شكيات نماز چند قسم است بعضى اقسام آن نماز را باطل ميكند
و به شش قسم آن نبايد اعتنا كرد و نه قسم آن معتبراست يعنى وظيفه خاصى ميطلبد.
شكهاى باطل كننده
(مسأ له 831) شكهايى كه نماز را باطل
ميكند از اين قرار است : شك در شماره ركعتهاى نماز
مستحب دو ركعتى و بعضى از نمازهاى احتياط نماز را باطل نميكند.
2. شك در شماره ركعتهاى نماز سه ركعتى .
3. در نماز چهار ركعتى شك كند كه يك ركعت خوانده يا بيشتر.
4. در نماز چهار
ركعتى پيش از تمام شدن ذكر واجب سجده دوم , شك كند كه دو ركعت خوانده
يا بيشتر.
ولى
اگر بعد از داخل شد در سجده دوم و پيش ازتمام شدن ذكر شك كند بايد نماز را
تمام كند و دوباره بخواند.
5. شك بين دو و پنج يا دو و بيشتر از پنج .
5. شك بين سه و شش و يا سه و بيشتر از شش .
7. شك در ركعتهاى نماز به طورى كه نداند چند ركعت خوانده است .
8. شك بين چهار و
شش يا چهار و بيشتر از شش كه در اين مورد بنابر احتياطمثل شك بين چهار
و پنج عمل كند و نماز
را هم دوباره بخواند.
شكهاى باطل كننده اقسام ديگرى نيز دارد كه در
اثناى شكهاى معتبر بيان ميشود.
(مسأ له 832) اگر يكى از شكهاى
باطل كننده براى انسان پيش بيايد, بنابراحتياط نميتواند نماز را
بهم بزند و بايد بقدرى فكر
كند كه شك پا بر جا شودبلكه بنابر احتياط به قدرى فكر كند كه صورت
نماز به هم بخورد يا از پيدا شدن يقين يا گمان نااميد شود.
شكهايى كه نبايد به آنها اعتنا كرد
(مسأ له 833) شكهايى كه نبايد به
آنها اعتنا كرد از اين قرار است : 1. شك بعد از محل .
2. شك بعد از سلام نماز.
3. شك بعد از گذشتن وقت نماز.
4. شك كثير الشك .
5. شك امام و مأ موم .
5. شك در نماز مستحبى .
شك بعد از محل (مسأ له 834) اگر در بين نماز
شك كند كه يكى از كارهاى واجب آن را انجام داده يا نه , مثلا شك كند
كه حمد خوانده يا نه , چنانچه
مشغول كارى كه بايد بعد ازآن انجام دهد نشده باشد, بايد آنچه را
كه در انجام آن شك كرده
بجا آورد, و اگرمشغول كارى كه بايد بعد از آن انجام دهد شده باشد بايد
به شك خود اعتنانكند.
(مسأ له 835) اگر در بين خواندن آيه اى
شك كند كه آيه پيش را خوانده يا نه ياوقتى آخر آيه را ميخواند
شك كند
كه اول آن را خوانده يا نه , بنابر احتياط بايدبرگردد و آن را بجا آورد.
(مسأ له 836) اگر بعد از
ركوع يا سجود شك كند كه كارهاى واجب آن مانند ذكر وآرام بودن بدن را
انجام داده يا نه , بايد به شك خود اعتنا نكند.
(مسأ له 837) اگر در حالى
كه به سجده ميرود شك كند كه ركوع كرده يا نه لازم است بايستد و ركوع
را بجا آورد.
نيز اگر شك
كند كه بعد از ركوع ايستاده است يا نه آن را بنابر احتياط انجام دهد.
(1)
(مسأ له 838) اگر در حال
برخاستن شك كند كه تشهد يا سجده را به جا آورده است يا نه , بنابر احتياط
بايد برگردد و به جا
آورد.
ولى تشهد را به قصد اعم ازتشهد نمازى و شهادتين به جا آورد(2).
(مسأ له 839) كسى كه نشسته
يا خوابيده نماز ميخواند, اگر موقعى كه حمد ياتسبيحات ميخواند, شك
كند كه سجده يا تشهد را بجا
آورده يا نه , بايد به شك خود اعتنا نكند و اگر پيش از آنكه مشغول
حمد يا
تسبيحات شود, شك كند كه سجده يا تشهد را بجا آورده يا نه , بايد بجا آورد.
(مسأ له 840) اگر شك كند كه
يكى از ركنهاى نماز را به جا آورده يا نه , چنانچه مشغول كارى كه
بعد از آن است نشده ,
بايد آن را به جا آورد, مثلا اگر پيش ازخواندن تشهد شك كند كه دو سجده
را به جا آورده يا نه , بايد
به جا آورد وچنانچه بعد يادش بيايد كه آن ركن را به جا آورده بوده , چون
ركن زياد
شده , بنابر احتياط نمازش باطل است آن نماز را تمام كند و دوباره بخواند.
(مسأ له 841) اگر شك كند عملى
را كه ركن نيست به جا آورده يا نه , چنانچه مشغول كارى كه بعد
از آن است نشده , بايد
آن را به جا آورد, مثلا اگر پيش ازخواندن سوره شك كند كه حمد را خوانده
يا نه , بايد حمد را بخواند و
اگر بعداز انجام آن يادش بيايد كه آن را به جا آورده بوده چون ركن زياد
نشده نمازصحيح است , بايد
به شك خود اعتنا نكند و اگر يادش بيايد كه آن ركن را به جانياورده ,
در صورتى كه مشغول ركن
بعد نشده , بايد آن را به جا آورد و اگرمشغول ركن بعد شده بنابر احتياط
نمازش باطل است , مثلا
اگر پيش از ركوع ركعت بعد يادش بيايد كه دو سجده را بجا نياورده , بايد
به جا آورد و اگر درركوع
يا بعد از آن يادش بيايد نمازش باطل است و چنانچه مشغول كارى كه
بعد از آن است شده , بايد
به شك خود اعتنا نكند, مثلا موقعى كه مشغول خواندن سوره است , اگر
شك كند كه حمد را خوانده يا نه , بايد به شك خود
اعتنا نكند, و اگر بعد يادش بيايد
كه آن را به جا نياورده در صورتى كه مشغول ركن بعد نشده , بايد
به جا آورد و اگر
مشغول ركن بعد شده نمازش صحيح است ولى بنابر احتياط دو سجده سهو به جا
آورد.
بنابر اين اگر مثلا
در قنوت يادش بيايد كه حمد را نخوانده , بايد بخواند و اگر در ركوع يادش
بيايد نماز او صحيح است
ولى اگر در تشهد آخر نماز متوجه شود كه سجده آخر نماز رافراموش كرده
است بايد سجده را به جا آورد و بعد تشهد را دوباره بخواند و سلام دهد(3).
(مسأ له 842) اگر شك كند كه
سلام نماز را گفته يا نه و يا شك كند كه درست گفته است يا نه چنانچه
مشغول نماز ديگر
شده و يا به خاطر انجام كارى صورت نماز بهم خورده است بايد به شك خود
اعتنا نكند و اگر پيش
از اينها يا در حال تعقيبات در اصل سلام يا صحت آن شك كند, بنابر احتياط
بايد سلام نماز را دوباره بگويد(4).
شك بعد از سلام
(مسأ له 843
) اگر بعد از سلام نماز شك كند كه نمازش صحيح بوده يانه , مثلاشك
كند كه ركوع كرده يانه , يا بعد از سلام
نماز چهار ركعتى شك كند كه چهار ركعت خوانده يا پنج ركعت به شك خود
اعتنا نكند, ولى اگر
هر دو طرف شك او باطل باشد, مثلا بعد از سلام نماز چهار ركعتى شك كند كه
سه ركعت خوانده يا پنج ركعت , نمازش باطل است .
شك بعد از وقت
(مسأ له 844
) اگر بعد از گذشتن وقت نماز, شك كند كه نماز خوانده يانه , يا
گمان كند كه نخوانده , خواندن آن لازم نيست , ولى
اگر پيش از گذشتن وقت , شك كند كه نماز خوانده يانه , يا گمان كند
كه نخوانده بايد آن
نماز را بخواند بلكه اگر گمان كند كه خوانده , بايد آن را به جا آورد.
(مسأ له 845
) اگر بعد از گذشتن وقت شك كند كه نماز را درست خوانده يا نه .
(مسأ له 846) اگر بعد از
گذشتن وقت نماز ظهر و عصر بداند چهار ركعت نمازخوانده ولى نداند به
نيت ظهر خوانده يا
به نيت عصر, بايد چهار ركعت نمازقضا به نيت نمازى كه بر او واجب است
بخواند.
(مسأ له 847) اگر بعد از گذشتن
وقت نماز مغرب و عشا, بداند يك نماز خوانده ولى نداند سه ركعتى
خوانده يا چهار ركعتى , بايد قضاى نماز مغرب و عشا رابخواند.
كثير الشك
(مسأ له 848
) كسى كه عرفا بگويند زياد شك ميكند نبايد به شك خود اعتنا
كندو اگر در يك نماز سه مرتبه شك كند و يا
در سه نماز پشت سر هم سه مرتبه شك كند نيز نبايد به شك خود اعتنا كند
ولى اگر در يكى از سه نماز
پشت سرهم شك كند, بنابر احتياط بايد بين احكام كثير الشك و احكام
شكهاى صحيح جمع نمايد.
(مسأ له 849) كسى كه
در اثر ترس يا پريشانى يا خشم به طور موقت زياد شك ميكند, كثير الشك
شمرده نميشود.
(مسأ له 850) كثيرالشك
اگر در به جا آوردن چيزى شك كند, چنانچه به جاآوردن , آن نماز را باطل
نميكند, بايد بنا بگذارد كه آن
را به جا آورده , مثلا اگر شك كند كه ركوع كرده يا نه , بايد بنا بگذارد
كه ركوع كرده است , و اگر به
جاآوردن آن نماز را باطل ميكند بايد بنا بگذارد كه آن را انجام نداده
مثلا اگرشك كند كه يك
ركوع كرده يا بيشتر چون زياد شدن ركوع نماز را باطل ميكند بايد بنا
بگذارد كه بيشتر از يك ركوع نكرده است .
(مسأ له 851) كسى كه در
يك چيز نماز زياد شك ميكند, چنانچه در چيزهاى ديگر نماز شك كند كه
بايد به دستور آن عمل
نمايد, مثلا كسى كه زياد شك ميكند سجده كرده يا نه اگر در به جا آوردن
ركوع شك كند بايد به دستور آن رفتار نمايد.
(مسأ له 852) كسى كه در
نماز مخصوصى زياد شك ميكند يا وقتى در جاى مخصوصى نماز ميخواند
زياد شك ميكند
اگر در نماز ديگر يا در جاى ديگر نماز بخواند بايد به شك خود اعتنا كند.
(مسأ له 853) اگر انسان شك
كند كه كثير الشك شده يا نه , بايد به دستور شك عمل نمايد.
و كثير
الشك تا
وقتى يقين نكند كه به حال عادى برگشته بايد به شك خود اعتنا نكند.
(مسأ له 854) كسى كه زياد
شك ميكند, اگر شك كند ركنى را به جا آورده يا نه ,واعتنا نكند بعد
يادش بيايد كه آن را به جا نياورده ,
چنانچه مشغول ركن بعدنشده , بايد آن را به جا آورد, و اگر
مشغول ركن بعد شده بنابر
احتياط نمازش باطل است , مثلا اگر شك كند ركوع كرده يا نه و اعتنا
نكند, چنانچه پيش ازسجده
دوم يادش بيايد كه ركوع نكرده , بايد ركوع كند و اگر در سجده دوم
يادش بيايد, نمازش باطل
است ولى بنابر احتياط دو سجده را ناديده بگيرد وبرگردد ركوع نمايد
و دو سجده را دوباره بجا آورد و پس از آن نماز را دوباره بخواند.
(مسأ له 855) كسى كه
زياد شك ميكند, اگر شك كند چيزى را كه ركن نيست به جا آورده يا نه
و اعتنا نكند و بعد يادش بيايد
كه آن را به جا نياورده , چنانچه از محل به جا آوردن آن نگذشته بايد
آن را به جا آورد, و
اگر از محل آن گذشته نمازش صحيح است ولى بنابر احتياط بايد دو سجده سهو
به جا آورد.
مثلا اگرشك كند
كه حمد خوانده يا نه و اعتنا نكند, چنانچه در قنوت يادش بيايد كه
حمد نخوانده , بايد بخواند و اگر در ركوع يادش بيايد نماز او صحيح است .
(مسأ له 856) حكم كثير الشك
كه نبايد به شك خود اعتنا كند, اختصاص به نماز دارد و در غير نماز
بايد طبق وظيفه شك
عمل نمايد اما اگر شك به حدوسواس برسد در هيچ عملى نبايد به آن توجه
كرد.
شك امام و مأ موم
(مسأ له 857) اگر امام جماعت در شماره ركعتهاى نماز شك كند مثلا شك
كندكه سه ركعت خوانده يا چهار ركعت , چنانچه مأ موم
بداند كه چهار ركعت خوانده و به امام بفهماند كه چهار ركعت خوانده
است , امام بايد نماز را تمام كند
و خواندن نماز احتياط لازم نيست و نيز اگر امام بداند كه چند ركعت
خوانده است و
مأ موم در شماره ركعتهاى نماز شك كند, بايد به شك خود اعتنا ننمايد.
شك در نماز مستحبى
(مسأ له 858) اگر در شماره ركعتهاى نماز مستحبى شك كند, چنانچه
طرف بيشتر شك , نماز را باطل ميكند بايد بنا
را بر كمتر بگذارد مثلا اگر در نافله صبح شك كند كه دو ركعت خوانده يا
سه ركعت , بايد بنا بگذارد
كه دو ركعت خوانده است و اگر طرف بيشتر شك , نماز را باطل نميكند
مثلا شك كند كه
دو ركعت خوانده يا يك ركعت به هر طرف شك عمل كند, نمازش صحيح است .
(مسأ له 859) كم شدن ركن ,
نافله را باطل ميكند, و زياد شدن ركن نيز اشكال دارد, پس اگر قسمتى
از نافله را فراموش كند و
موقعى يادش بيايد كه مشغول ركن بعد از آن شده بايد آن را انجام دهد
و دوباره آن ركن را به جا
آورد مثلا اگردر بين ركوع يادش بيايد كه سوره را نخوانده , بايد برگردد
و سوره را
بخواند و دوباره به ركوع رود و بنابر احتياط نافله را دوباره بخواند.
(مسأ له 860) اگر در يكى
از كارهاى نافله شك كند, خواه ركن باشد يا غير ركن , چنانچه محل آن
نگذشته , بايد به جا آورد و اگر محل آن گذشته , به شك خود اعتنا نكند.
(مسأ له 861) اگر در نماز
مستحبى دو ركعتى گمانش به سه ركعت يا بيشتر برود بايد اعتنا نكند و
نمازش صحيح است و اگر
گمانش به دو ركعت يا كمتر برود بايد به همان گمان عمل كند مثلا
اگر گمانش به يك ركعت ميرود بايد يك ركعت ديگر بخواند.
(مسأ له 862) اگر در نماز نافله
كارى كند كه براى آن سجده سهو واجب ميشود,يا يك سجده يا تشهد
را فراموش نمايد,
لازم نيست بعد از نماز, سجده سهو يا قضاى سجده و تشهد را به جا آورد.
(مسأ له 863) اگر شك كند
كه نماز مستحبى را خوانده يانه , چنانچه آن نماز مثل نماز جعفر طيار
وقت معين نداشته باشد, بنا
بگذارد كه نخوانده است .
و همچنين است اگر مثل نافله يوميه وقت
معين داشته باشد و پيش
از گذشتن وقت شك كند كه آن را به جا آورده يانه , ولى اگر بعد از گذشت
وقت شك كند كه خوانده است يانه , به شك خود اعتنا نكند.
شكهاى معتبر
(مسأ له 864) در نه صورت اگر در شماره ركعتهاى نماز چهار ركعتى
شك كندبايد فكر كند, پس اگر گمان به يك طرف پيدا كرد همان
طرف را بگيرد و نماز را تمام كند و گرنه به دستورهايى كه گفته
ميشود عمل نمايد.
يكى از آن نه صورت اين است كه بعد از سر برداشتن از سجده دوم شك كند دو
ركعت خوانده يا سه ركعت
كه بايد بنا بگذارد سه ركعت خوانده و يك ركعت ديگربخواند و نماز را
تمام كند و بعد از نماز
يك ركعت نماز احتياط ايستاده به دستورى كه بعد گفته ميشود بخواند.
(مسأ له 865) اگر بعد
از سر برداشتن از سجده دوم بين دو و چهار شك كند, بايدبنا بگذارد كه چهار
ركعت خوانده است
و نماز را تمام كند و بعد از نماز دو ركعت نماز احتياط ايستاده بخواند.
(مسأ له 866) اگر بعد
از سر برداشتن از سجده دوم بين دو و سه و چهار شك كند, بايد بنا بگذارد كه
چهار ركعت خوانده است
و بعد از نماز دو ركعت نماز احتياط ايستاده و دو ركعت نماز نشسته به
جا آورد.
ولى اگر
بعد از سجده اول يا پيش از سر برداشتن از سجده دوم يكى از اين سه شك برايش
پيش
آيد بنابر احتياط به همين دستورها عمل كند و نماز را دوباره بخواند.
(مسأ له 867) اگر بعد
از سربرداشتن از سجده دوم بين چهار و پنج شك كند,بايد فرض كند كه چهار
ركعت خوانده است و نماز
را تمام كند و بعد از نماز دوسجده سهو به جا آورد ولى اگر بعد از ركوع
ركعتى كه در آن
شك كرده و پيش از سر برداشتن از سجده دوم اين شك برايش پيش بيايد, بنابر
احتياط بايد به دستور شك عمل كند و نماز را هم دوباره بخواند.
(مسأ له 868) شك بين
سه و چهار كه در هر جاى نماز باشد بايد بنا بگذارد كه چهار ركعت خوانده
است و نماز را تمام
كند و بعد, نماز احتياط را كه بنابراحتياط دو ركعت نشسته است بخواند.
(مسأ له 869) اگر در
حالى كه ايستاده است بين چهار و پنج شك كند بايدبنشيند و تشهد بخواند
و سلام دهد و نماز
احتياط را كه بنابر احتياط دو ركعت نشسته است بخواند و بنابر احتياط دو
سهو به جا آورد و اصل نماز را هم دوباره بخواند.
(مسأ له 870) اگر در حال
ايستاده بين سه و پنج شك كند بايد بنشيند و تشهدبخواند و سلام دهد و
دو ركعت نماز احتياط
ايستاده بجا آورد و بنابر احتياطدو سجده سهو به جا آورد و اصل نماز را هم
دوباره بخواند.
(مسأ له 871) اگر در
حال ايستاده قبل از ركوع بين سه و چهار و پنج شك كند,بنابر احتياط بايد
بنشيند و بنابگذارد
كه چهار ركعت خوانده است و تشهدبخواند و سلام دهد و دو ركعت نماز
احتياط ايستاده
و دو ركعت نشسته بجا آورد و بعد دو سجده سهو انجام دهد و احتياطا نماز
را دوباره بخواند.
(مسأ له 872) اگر در حال
ايستاده بين پنج و شش شك كند, بنابر احتياط بايدبنشيند و تشهد بخواند
و سلام دهد و دو سجده
سهو بجا آورد و بنابر احتياطدو سجده سهو ديگر هم به جا آورد و نماز را
دوباره بخواند.
(مسأ له 873) اگر يكى
از شكهاى صحيح براى انسان پيش آيد, بنابر احتياطنبايد نماز را بشكند و
چنانچه نماز را بشكند معصيت
كرده است , پس اگر پيش از انجام كارى كه نماز را باطل ميكند مثل
رو گردانيدن از قبله ,
نماز را از سربگيرد نماز دومش هم باطل است .
و اگر بعد از انجام كارى كه
نماز را باطل ميكند, مشغول نماز شود نماز دومش صحيح است .
(مسأ له 874) اگر يكى از شكهايى
كه نماز احتياط براى آنها واجب است در نمازپيش آيد, چنانچه انسان
نماز را تمام كند و بدون
خواندن نماز احتياط نماز رااز سر بگيرد معصيت كرده است .
پس اگر در اين
صورت از انجام كارى كه نمازرا
باطل ميكند نماز را از سر گرفته , نماز دومش هم بنابر احتياط باطل
است واگر بعد از انجام
كارى كه نماز را باطل ميكند, مشغول نماز شده باشد نمازدومش صحيح
است .
(مسأ له 875) اگر اول
گمانش به يك طرف بيشتر باشد, بعد دو طرف در نظر اومساوى شود, بايد به
دستور شك عمل نمايد.
و
اگر اول دو طرف در نظر اومساوى باشد و به طرفى كه وظيفه اوست بنا
بگذارد, بعد گمانش به طرف ديگر
برود, بايد طرف گمان را بگيرد و نماز را تمام كند مگر اينكه شك
ازشكهائى باشد كه نماز را باطل ميكند.
(مسأ له 876) اگر موقعى كه
تشهد ميخواند, يا بعد از ايستادن شك كند كه دوسجده را به جا آورده يا
نه و در همان موقع يكى
از شكهايى كه اگر بعد از تمام شدن دو سجده اتفاق بيفتد اعتبار دارد, براى
او پيش آيد مثلا شك كند
كه دوركعت خوانده يا سه ركعت , بنابر احتياط بايد به دستور آن شك عمل
كند ونماز را هم دوباره بخواند.
(مسأ له 877) اگر پيش از آن
كه مشغول تشهد شود, يا در ركعتهايى كه تشهدندارد پيش از ايستادن ,
شك كند كه دو سجده را به جا
آورده يا نه , و در همان موقع يكى از شكهايى كه بعد از تمام شدن دو
سجده معتبر است , برايش پيش آيد نمازش باطل است .
(مسأ له 878) اگر موقعى كه
ايستاده بين سه و چهار يا بين سه و چهار و پنج شك كند و يادش بيايد كه
دو سجده , يا يك سجده از ركعت پيش به جا نياورده نمازش باطل است .
(مسأ له 879) اگر شك او
از بين برود و شك ديگرى برايش پيش آيد, مثلا اول شك كند كه دو ركعت
خوانده يا سه ركعت , بعد
شك كند كه سه ركعت خوانده يا چهار ركعت , بايد به دستور شك دوم عمل
نمايد.
(مسأ له 880) اگر بعد از نماز
شك كند كه در نماز مثلا بين دو و چهار شك كرده ,يا بين سه و چهار,
احتياط آن است كه به دستور
هر دو عمل كند و اگر به يك شك گمان دارد اول به آن ترتيب اثر دهد
و بعد به احتمال ديگر و نماز را هم دوباره بخواند.
(مسأ له 881) اگر بعد از نماز بفهمد
كه در نماز شكى براى او پيش آمده ولى نداند از شكهاى باطل بوده
يا از شكهاى صحيح و اگر
از شكهاى صحيح بوده ,كدام قسم آن بوده است , بنابر احتياط بايد يك نماز
احتياط ايستاده دو ركعتى و
يك نماز احتياط ايستاده يك ركعتى و دو ركعت نماز احتياط نشسته و
دوسجده سهو به جا آورد و نماز را هم دوباره بخواند.
(مسأ له 882) كسى كه نشسته
نماز ميخواند اگر شك كند دو ركعت خوانده ياسه ركعت , بنابر احتياط
بايد يك ركعت نماز احتياط
بخواند و نماز را هم اعاده كند و اگر بين سه و چهار شك كند, بنابر
احتياط بايد يك
ركعت نشسته بخواند, سپس نماز را از سر بگيرد و در شك بين دو و سه و چهار,
بنابر احتياط يك نماز دو
ركعتى نشسته بجا آورد و بعد هم يك ركعت نشسته بخواند ونماز را نيز
دوباره بخواند و در شك بين دو و چهار, دو ركعت نشسته بخواند(5)...
(مسأ له 883) كسى كه ايستاده
نماز ميخواند, اگر موقع خواندن نماز احتياط ازايستادن عاجز شود,
بايد مثل كسى كه نماز
را نشسته ميخواند و حكم آن درمسأ له پيش گفته شد, نماز احتياط را به
جا آورد(6).
(مسأ له 884) كسى كه نشسته نماز
ميخواند, اگر موقع خواندن نماز احتياطبتواند بايستد بايد بوظيفه
كسى كه نماز را ايستاده ميخواند عمل كند.
پاورقى
1ـ (در اين مسأ له احتياط كامل بين همه
فتاوا ممكن نيست ).
2ـ و اگر در سجده شك كند, احتياط ممكن نيست .
3ـ در قسم اخير احتياط ممكن نيست .
4ـ در صورتى كه مشغول نماز ديگر شده باشد احتياط كامل ممكن نيست .
5ـ در اين مسأ له احتياط بين همه فتاوا ممكن نيست .
6ـ در اين مسأ له احتياط بين همه فتاوا ممكن نيست .
|