|
  
چيزهايى كه نماز را باطل ميكند
احكام سلام كردن
مكروهات نماز
مواردى كه ميتوان نماز واجب را رها كرد
چيزهايى كه نماز را باطل ميكند
(مسأ له 792) اگر بين نماز يكى از شرطهاى صحت آن از بين
برود مثلا بفهمدلباسش غصبى است , نماز باطل ميشود.
(مسأ له 793) اگر عمدا يا سهوا
يا از روى ناچارى چيزى كه وضو يا غسل را باطل ميكند پيش آيد, نماز
باطل ميشود.
(به استثناى
كسى كه بى اختيار از اوادرار يا مدفوع خارج ميشود و به استثناى زن
مستحاضه كه راجع به هر دو درجاى خود بحث ميشود)
(مسأ له 794) كسى كه بياختيار
خوابش برده , اگر نداند كه در بين نماز خوابش برده يا بعد از آن , بنابر
احتياط بايد نمازش را دوباره بخواند.
(مسأ له 795) اگر بداند
به اختيار خودش خوابيده و شك كند كه بعد از نماز بوده يا در بين نماز,
نمازش صحيح است و اگر احتمال
دهد كه در اثناى نماز عمداخوابيده , بنابر احتياط بايد دوباره نماز
بخواند.
(مسأ له 796)
اگر در حال سجده از خواب بيدار شود و شك كند كه در سجده آخر نماز است , يا در
سجده شكر, بايد آن
نماز را دوباره بخواند.
و در صورتى كه به اختيار خودش خوابيده و احتمال
بدهد كه از روى
غفلت در سجده آخر نماز خوابيده , بنابر احتياط بايد دوباره نماز بخواند.
(مسأ له 797) اگر مثل
بعضى از اهل تسنن دست بسته نماز بخواند به قصد آنكه جز نماز است , نمازش
باطل است و چنانكه براى
خضوع و ادب اين كار راانجام دهد بنابر احتياط بايد دوباره نماز بخواند
اما اگر از روى
فراموشى يا ناچارى يا بر حسب عادت دستها را روى هم بگذارد اشكالى ندارد.
(مسأ له 798) آمين گفتن بعد
از خواندن حمد, حرام است و اگر آمين بگويد, بايد بنابر احتياط نماز را
تمام كند
و دوباره بخواند و اگر اشتباها يا از بيم مخالفان بگويد اشكال ندارد.
آمين گفتن به قصد دعا نيز
جايز نيست و اگر به قصد دعابگويد, بنابر احتياط بايد نماز را تمام كند
و دوباره بخواند
(مسأ له 799) اگر عمدا يا
سهوا پشت به قبله كند يا بطرف راست يا چپ برگرددو يا عمدا به قدرى از
قبله منحرف شود
كه نگويند رو به قبله است , نمازش باطل است اگر چه به طرف راست يا چپ
نرسد.
(مسأ له 800) اگر عمدا
يا سهوا همه صورت را به طرف راست يا چپ برگرداند,بنابر احتياط نمازش
باطل است و بنابر احتياط
بايد نماز را تمام كرده و دوباره بخواند ولى اگر سر را كمى برگرداند به
طورى كه نگويند روى
خود را از قبله برگردانده است عمدا باشد يا اشتباها نمازش باطل نميشود.
و اگر عمدا صورت را
به قدرى برگرداند كه بگويند از قبله روى برگردانده گرچه به حدراست يا
چپ نرسد, بنابر احتياط نمازش باطل است ولى سهوا اشكال ندارد.
(مسأ له 801) اگر در بين نماز
عمدا كلمه اى بگويد كه يك حرف يا بيشتر داشته باشد اگر چه بيمعنا
باشد, بنابر احتياط نماز باطل
است و اگر سهوا بگويد نمازباطل نميشود ولى لازم است بنابر احتياط
بعد از نماز سجده سهو به جا آورد.
(مسأ له 802) سرفه كردن ,
آروغ زدن و عطسه كردن , نماز را باطل نميكند.
ولى گفتن آخ يا آه اگر
عمدى باشد, بنابر احتياط نماز
را باطل ميكند و بنابراحتياط نبايد در نماز آه بكشد و يا ناله كند.
(مسأ له 803) اگر كلمه اى را
به قصد ذكر بگويد مثلا به قصد ذكر بگويد: ((اللّه اكبر)) و در موقع گفتن
آن , صدا را بلند كند كه چيزى
را به ديگرى بفهمانداشكال ندارد ولى نبايد به قصد اينكه چيزى به
كسى بفهماند تكبير بگويد,
اگرچه قصد ذكر هم داشته باشد, و اگر اين كار را انجام دهد, بنابر احتياط
بايدنماز را تمام كند و دوباره بخواند.
(مسأ له 804) دعا
كردن و قرآن خواندن در نماز (غير از چهار سوره اى كه سجده واجب دارد) جايز
است و بنابر احتياط نميتوان به زبان غير عربى دعا كرد.
(مسأ له 805) اگر چيزى از
حمد و سوره و ذكرهاى نماز را عمدا بدون قصدجزئيت بلكه به قصد ثواب
يا براى احتياط چند مرتبه
بگويد, اشكال ندارد واگر از روى وسواس باشد, بنابر احتياط نماز باطل
است .
(مسأ له 806) اگر در نماز
عمدا با صدا بخندد, نماز باطل ميشود هر چند بنابراحتياط بدون اختيار
باشد و اگر سهوا به
خيال اينكه در نماز نيست با صدابخندد در صورتيكه از صورت نمازگزار خارج
نشود اشكال ندارد.
(مسأ له 807)
اگر براى جلوگيرى از صداى خنده اش حالش دگرگون شود مثلارنگش سرخ شود,
بنابر احتياط نماز را تمام كند و دوباره بخواند.
(مسأ له 808) اگر براى امور
دنيا عمدا با صدا گريه كند, بنابر احتياط نماز باطل است و بنابر احتياط
براى امور دنيا بيصدا
هم گريه نكند و در اين دو صورت ,نماز را تمام كند و دوباره بخواند.
ولى
گريه از ترس خدا يا براى امور آخرت اشكال ندارد بلكه از بهترين اعمال است .
(مسأ له 809) هر كارى
كه صورت نماز را به هم بزند نماز را باطل ميكند چه عمدى باشد و چه
سهوى .
(مسأ له 810) اگر در بين
نماز به قدرى ساكت بماند كه نگويند نماز ميخواندنمازش بنابر احتياط
باطل ميشود ولى بنابر احتياط نماز را تمام كند و دوباره بخواند.
(مسأ له 811) اگر در بين
نماز كارى انجام دهد يا مدتى ساكت باشد و شك كندكه نماز به هم خورده
است يا نه , بنابر احتياط نماز را تمام كند و دوباره بخواند.
(مسأ له 812) اگر در نماز
بخورد يا بياشامد بطورى كه صورت نماز به هم بخورد, نماز باطل ميشود
بلكه احتياط آن است كه
هيچ چيزى نخورد ونياشامد چه موالات يا صورت نماز از بين برود يا از
بين نرود.
(مسأ له 813) اگر در نماز, غذايى
را كه لاى دندانها مانده فرو ببرد, نمازش باطل نميشود و اگر قند
يا شكر و مانند اينها
در دهان مانده باشد و در حال نمازكمكم آب شود و فرو رود نمازش اشكال
پيدا ميكند.
احكام سلام كردن
(مسأ له 814
) در حال نماز انسان نبايد به ديگرى سلام كند و اگر ديگرى به
اوسلام كند بنابر احتياط بايد همان طور كه سلام
كرده جواب دهد يعنى اضافه برآن نگويد و بنابر احتياط بايد طورى جواب
دهد كه سلام مقدم
باشد مثلا بگويد: ((سلام عليكم )) و نبايد ((عليكم السلام )) بگويد.
(مسأ له 815) انسان بايد جواب
سلام را چه در نماز يا در غير نماز فورا بگويد, و اگر عمدا يا از روى
فراموشى جواب
سلام را به قدرى طول دهد, كه اگر جواب بگويد جواب آن سلام حساب نشود,
چنانچه
در نماز باشد نبايد جواب بدهد و اگر در نماز نباشد, جواب دادن واجب نيست .
(مسأ له 816) بايد جواب سلام
را طورى بگويد كه سلام كننده بشنود ولى اگر كرباشد يا تند رد شود
و يا در محيط خيلى
سر و صدا باشد چنانچه بتوان با اشاره و مانند آن جواب داد, جواب لازم است
و الا بنابر احتياط بايد در غير نماز به طور معمولى جواب دهد.
(1)
(مسأ له 817) اگر زن يا مرد
نامحرم يا بچه مميز به نمازگزار سلام كند, بنابراحتياط بايد جواب دهد
چه در نماز باشد و چه در غير
نماز.
ولى در نماز بنابراحتياط بايد بگويد سلام عليك و حرف كاف را
بدون حركت يعنى ساكن ادا كند.
(مسأ له 818
) اگر نمازگزار جواب سلام را ندهد معصيت كرده ولى نمازش صحيح است .
(مسأ له 819) جواب سلام
كسى كه از روى مسخره يا شوخى سلام كند, واجب نيست .
و اگر غلط سلام
كند ولى عرفا سلام حساب شود, بنابر احتياط بايد جواب او را صحيح بدهد.
(مسأ له 820) اگر كسى
به عده اى سلام كند, جواب سلام او بر همه آنان واجب است , اما اگر يكى از
آنان جواب داد, كافى
است .
اگر يكى از آنها نمازگزار باشدبر او جايز نيست جواب بدهد مگر اينكه
قصد سلام كردن به
او را هم داشته باشد كه در اين صورت اگر ديگران جواب ندادند او بايد جواب
بدهد.
(مسأ له 821) سلام
كردن مستحب است ولى خيلى سفارش شده است كه سواره به پياده و ايستاده به
نشسته و كوچكتر به بزرگتر سلام كند.
(مسأ له 822) اگر دو نفر
با هم به يكديگر سلام كنند, بنابر احتياط بر هر يك واجب است جواب سلام
ديگرى را بدهد.
(مسأ له 823)
در غير نماز, مستحب است جواب سلام را بهتر از سلام بگويدمثلا اگر كسى گفت :
سلام عليكم در جواب بگويد: سلام عليكم و رحمة اللّه .
مكروهات نماز
(مسأ له 824) مكروه است در نماز صورت را كمى بطرف راست يا
چپ بگرداندو چنانچه از طرف قبله برگردد, نمازش
باطل ميشود.
نيز مكروه است چشمهارا, برهم بگذارد, يا بطرف راست و چپ
بگرداند و با ريش و دست
خويش بازى كند و انگشتها را داخل هم نمايد و آب دهان بيندازد و به خط
قرآن يا كتاب يا خط انگشتر نگاه
كند و نيز مكروه است موقع خواندن حمد و سوره وگفتن ذكر, براى
شنيدن حرف كسى
ساكت شود, بلكه هر كارى كه خضوع وخشوع را از بين ببرد مكروه ميباشد.
(مسأ له 825) موقعى
كه انسان در فشار خواب يا ادرار و مدفوع است مكروه است نماز بخواند,
همچنين پوشيدن لباس و جوراب تنگ در نماز مكروه است .
مواردى
كه ميتوان نماز واجب را رها كرد
(مسأ له 826) شكستن نماز واجب از روى اختيار بنابر احتياط
حرام است و براى حفظ مال و جلوگيرى از ضرر مالى يا
بدنى مانعى ندارد.
بلكه اگر حفظ جان ياآن مال واجب باشد, شكستن نماز
واجب است .
(مسأ له 827) اگر در وسعت
وقت مشغول نماز باشد و طلبكار طلب خود را از اومطالبه كند, چنانچه
بتواند در بين نماز طلب
او را بدهد, بايد در همان حال بپردازد و اگر بدون شكستن نماز, دادن طلب
او ممكن
نيست بايد نماز را بشكند و طلب او را بدهد, بعد نماز را بخواند(2).
(مسأ له 828) اگر در بين
نماز بفهمد كه مسجد نجس است , چنانچه وقت تنگ باشد, بايد نماز را تمام
كند, و اگر وقت وسعت دارد
و تطهير مسجد نماز را به هم نميزند بايد در بين نماز تطهير كند, بعد
بقيه نماز را بخواند و اگر نماز
را به هم ميزند در صورتى كه بعد از نماز تطهير ممكن نباشد و يا
باقيماندن آن هتك باشد بايد نماز
را بشكند و مسجد را تطهير نمايد و بعد نماز را بخواند ودر غير اين
صورت بايد نماز را تمام كند و بعد تطهير كند(3).
(مسأ له 829) كسى كه بايد نماز
را بشكند, اگر نماز را تمام كند معصيت كرده , ونماز او نيز اشكال
دارد و احتياط آن است كه دوباره بخواند.
(مسأ له 830) اگر پيش از آنكه
به اندازه ركوع خم شود يادش بيايد كه اذان واقامه را فراموش كرده
است چنانچه وقت نماز
وسعت دارد مستحب است براى گفتن آنها نماز را بشكند ولى اگر فقط اذان يا
فقط اقامه را فراموش كرده باشد قطع نماز بنابر احتياط جايز نيست .
پاورقى
1ـ و در نماز احتياط بين همه
فتاوا ممكن نيست .
2ـ در اين مسأ له احتياط كامل بين همه فتاوا ممكن نيست .
3ـ در شق آخر اين مسأ له احتياط بين همه فتاوا ممكن نيست .
|