back page fehrest page next page

س 450 - امام جماعتى قنوت را فراموش مى كند, و بعد از ركوع , قنوت را مى خواند, آيامى شود در اين حال به او اقتدا كرد؟
ج - اقتدا در اين ركعت , به خاطر آنكه ركوع را درك نمى كند, صحيح نيست .
9/7/74
س 451 - حكم نمازى كه امام جماعت , نماز قضا, و ماءمومين نماز ادا را به او اقتدامى كنند, چگونه است ؟
اگر امام جماعت , نماز قضاى ديگران را بخواند, چطور؟
ج - اگر نماز امام , قضاى يقينى باشد, چه براى خود و چه براى ديگرى , مانعى ندارد .
3/6/75
س 452 - خـيـلـى جـاهـا ديـده مـى شـود كه صف اول به وسيله يك يا دو نفر كه نماز راشكسته مى خوانند, قطع مى شود: الف ) ملاك در قطع شدن , چند قدم است , چون بعضى مى گويند: اگر بـه انـدازه ايـسـتادن خود و محل سجده , يا به اندازه لاشه گوسفندى كه سرش جدا شده , فاصله شود, اشكالى ندارد, حكم چيست ؟
ب ) آيا لازم است كه در اين موارد, به افرادى كه مطلع نشده اند, خبر داد؟
ج - الف ) احتياط واجب آن است كه بين محل پاشنه پاى امام جماعت و محل سجده ماءموم , يا بين مـحل پاشنه پاى ماءموم سابق و محل سجده ماءموم لاحق ,بيشتر از يك قدم متعارف فاصله نباشد.
ج ب ) لازم نيست .
5/9/69
س 453 - مسجدى است دو طبقه و تازه ساخت و در دست تعمير و تكميل به نحوى كه هيچ گونه ارتـبـاط بـين آن دو طبقه نبوده , و فضايى كه در مساجد ديگر مرسوم است كه افراد پايين از بالا و بـالـعكس قابل رؤيت اند, وجود ندارد, و قرار است كه خانمها, در طبقه اول و آقايان در طبقه دوم مستقر شوند (البته جايگاه امام جماعت , جهت اقامه نماز, درطبقه دوم است ), اولا: در فرض فوق , نماز خانمها صحيح است يا خير؟
در صورت عدم صحت , حكم نمازهاى خوانده شده چيست ؟
ثانيا: با توجه به عدم وجود روزنه و محل ارتباط و اتصال بين دو طبقه , اشكالى براى نماز جماعت ايجاد مى شود يا خير؟
ثالثا: درصورت پوشيده بودن سقف طبقه اول و بودن امام جماعت در آن كه محل اسـتـقـرارخـانـمهاست , نماز آقايان چه صورتى دارد؟
رابعا: در صورت ايجاد روزنه و محل رؤيت بين دو طبقه , بردن خانمها در طبقه اول چه حكمى دارد؟
ج - نماز زنها در طبقه پايين , حكم جماعت را ندارد, و جماعتش هم باطل است .
چون امام جماعت بـالاتـر از ماءمومين است , لكن با جهل به مساءله و اينكه در جماعت شرط است امام بالاتر از ماءموم نـباشد, نمازشان در حكم فرادا وصحيح است , مگر آنكه ركنى كم يا زياد كرده باشند, كه نمازشان بـاطـل اسـت واعـاده و قـضـا هـم دارد, و بـه هـرحال نماز جماعت مردان , در طبقه فوقانى , كه امـام جماعت هم در همان طبقه بوده , صحيح است .
و اگر در طبقه فوقانى كه بدون روزنه است , خـانـمـها نماز جماعت بخوانند, و ماءموم باشند, مانعى ندارد, چون وجود حايل بين زنها و مردها, مـضـر بـه جماعت نيست , ولى اقتداء مردان درطبقه فوقانى , به خاطر وجود حايل و نبود رؤيت و ديـد, بـاطـل اسـت , و خـلاصه درنماز جماعت , نبودن حايل براى مردان , و بالا نبودن موقف امام جماعت ازماءمومين مطلقا (چه ماءمومين مرد باشند يا زن ) شرط است .
7/10/74
س 454 - خـوانـدن نـمـاز فـرادا تـوسط معدودى افراد در مسجد, همزمان با برپايى نمازپرشكوه جماعت , به جهت اختلافات شخصى با امام جماعت كه موجب ايجاد تفرقه وجدايى بين ماءمومين و امام جماعت , و از بين رفتن ارزش و بهاى نماز جماعت گردد, چه حكمى دارد؟
ج - اگـر نماز فرادا تفسيق عملى امام باشد, نماز على الاحوط, باطل است , وبهرحال با بودن نماز جماعت , نبايد انسان خود را از فيض بزرگ آن محروم كند.13/11/75
س 455 - ايستادن دانش آموزان مدارس ابتدايى در صف جماعت , چه حكمى دارد؟
ج - اگر مميز باشند, نمازشان محكوم به صحت است .
4/7/74
س 456 - كسى كه در نماز جماعت , در ركعت دوم , اقتدا مى كند, و به ركوع امام نمى رسد, منظور از ايـنكه گفته مى شود نمازش به طور فرادا صحيح است , چيست ؟
آيامراد اين است كه بايد از آن حالت برگردد, و بعد از تكبيرة الاحرام به بعد را ادامه دهد يااينكه همان را ركعت اول قرار دهد؟
ج - اگـر بـه ركـوع امام نرسيد, مى تواند حمد و سوره را بخواند, و فرادا نماز خودرا تمام كند, و يا صبر كند تا امام به ركعت بعدى برسد, و با جماعت بخواند,يعنى ركعت سوم امام مثلا و اول ماءموم كه باز حمد و سوره را مى خواند, لكن آهسته و با قصد نماز جماعت , و اگر به ركوع رفت , در حالى كـه امـام سـر از ركـوع بـرداشـتـه , يا شك دارد كه به ركوع امام رسيده يا خير, نمازش به صورت فرادادرست است , و يك ركعت محسوب مى شود .
18/6/71
س 457 - در نمازهاى يوميه , به جز نمازهاى ظهر و عصر (كه امام حمد و سوره را بلندمى خواند, ولـى مـاءمـوم صـداى امـام جـمـاعت را نمى شنود), آيا نمازگزار بايد حمد و سوره راخودش هم بخواند؟
ج - اگـر مـاءمـوم در نمازهايى كه بايد حمد و سوره را بلند خواند, صداى امام رانشنود, مستحب است كه حمد و سوره را بخواند .
10/11/74
س 458 - آيا اعاده نماز جماعت با جماعتى غير از جمعيت اول , و يا با جماعتى بيشتراز اول , تا سه مرتبه , جايز است ؟
ج - مانعى ندارد, و اعاده نماز جماعت , با اختلاف ماءمومين و يا امام مطلقامستحب است .
28/2/76
س 459 - اگـر قـنوت شخصى در ركعت دوم نماز جماعت , طولانى شود, به طورى كه به ركوع امام نرسد, آيا رسيدن به سجده , كفايت مى كند يا خير؟
ج - اگـر عـمدا قنوت را طول دهد تا امام از ركوع بلند شود, معصيت كرده , و اگرعمدى نباشد, معصيت نشده , و در هر صورت نماز و جماعتش , صحيح است .
3/4/73
س 460 - در نـماز جماعت , اگر ماءموم بعد از نماز فهميد كه به جهتى , نماز امام باطل بوده , نماز ماءموم صحيح است , چنانچه به قصد متابعت از امام , ركن اضافه به جا آورده باشد, و بعد بفهمد كه نماز امام باطل بوده , چه حكمى دارد؟
چـون جـمـاعـتش صحيح است , لذا مانند بقيه جماعتها, زياده كردن ركن , مغتفراست , و موجب بطلان نيست .
29/10/73

احكام و شرايط امام جماعت

س 461 - گـاهـى اوقـات امـام جـمـاعـت اهـل سـنـت , در نـمـاز, سوره سجده دار را مى خواند ونمازگزاران در اثناى قرائت , به سجده مى روند و برمى خيزند, اولا: تكليف چيست ؟
ثانيا: اگر كسى عمدا يا سهوا سجده را ترك كند, نمازش چه حكمى دارد؟
و اگر ندانسته به ركوع و سپس به سجده رفت و دوباره به قيام برگشت , تكليف چيست ؟
ج - تـكليف اولى , عمل بر وفق تقيه است , اما با قطع نظر از آن , هرگاه نمازگزارآيه سجده دار را شنيد, با اشاره با سر سجده مى نمايد, و بعد از نماز سجده درست انجام مى دهد, اما ترك آن مضر به نـمـاز نيست , و تنها تخلف از وظيفه است , لكن اضافه نمودن ركوع , مبطل نماز است , و ركوع جزء اركان نماز, و كم وزياد كردن آن عمدا و سهوا موجب بطلان است .
8/12/75
س 462 - با عنايت به اينكه عدالت , يكى از شرايط امام جماعت است , معيار شناخت عادل چيست ؟
ج - مـعـيـار, اطـمـيـنان خود شخص به عدالت و حسن ظاهر يا شهادت عدلين و ياشياع موجب اطمينان يا اقتداى عده اى از اهل محل كه باعث اطمينان شود.12/6/75
س 463 - اگر چند بار ديده شود كه امام جماعتى , مشغول غيبت است , آيا نبايد به اواقتدا كرد؟
ج - چـنـانـچـه قـبلا اورا عادل مى دانستيد, الان هم او را عادل بدانيد, چون شايدمورد غيبت , از مواردى بوده كه براى غيبت كردن مجوز داشته , و از مواردى بوده كه به نظرش غيبت , جايز است , آرى اگـر شـك بـرگـردد به شك به عدالت ازاول ونسبت به سابق , چون شك شك سارى است , نمى توان اقتدا كرد.17/2/73
س 464 - اگـر هـنـگام نماز به مسجدى يا محلى برسيم كه يك روحانى , به عنوان امام جماعت , حضور دارد, و در حال قرائت نماز است , آيا مى توان بدون تحقيق به او اقتداكرد؟
ج - تـحـقـيـق , لازم نـيـسـت , و هـمين كه عده اى از مؤمنين و اهالى محل اقتدامى كنند, كافى است .
17/12/75
س 465 - نـمـاز پـشت سر امام جماعتى كه انسان وى را نمى شناسد (به عادل بودن يانبودن وى واقف نيست ), چه حكمى دارد؟
ملاك براى عدالت امام جماعت چيست ؟
آياامام جماعتى كه غيبت نمودن براى وى آسان است , مى تواند عادل باشد؟
ج - اطـمـيـنان به عدالت و حسن ظاهر, ملاك تشخيص است , ولى كسى كه غيبت نمودن برايش آسان باشد, نمى توان او را عادل دانست .
6/12/71
س 466 - امامة الراتبة هل توجب حقا للامام الراتب حتى لايجوز لغيره ان يؤم الناس الا باذن الامام الراتب , كما يشاع ذلك ؟
ج - حـل امـثـال هـذه الـمـسائل بيد الامامين (اى الراتب و غيره ) اولى من حله بيدالماءمومين , و تـقـديـمهم احدهما على الاخر, ولو حسب الموازين الشرعية الادبية المذكورة فى الكتب الفقهية , مـرجـوح و غـيـر مطلوب , لان الجماعة شرعت لحفظ الاتفاق والاتحاد بين المسلمين و غيرها من المصالح , و مع دخالة الماءمومين يحتمل قريبا حصول شيى ء من الاختلاف فى قلوب ائمة الجماعة , و معه كيف يكون الدخالة منهم راجحا, و لزيادة التوضيح فيما ذكرناه ننقل عبارة الروض والذكرى عـلى ما فى الجواهر من انه لو بعد منزله و خافوافوت وقت الفضيلة , قدموا من يختارونه , ولو حضر بـعـد صلوتهم استحب اعادتهامعه , لما فيه من اتفاق القلوب , مع تحصل الاجتماع مرتين , ولاباءس به , بناء على استحباب اعادة الفريضة جماعة .
2/9/73
س 467 - نظر مبارك شما در خصوص امامت جماعت زن براى زنان و يا براى مردان ,چيست ؟
ج - امامت جماعت زن براى زنان , مانعى ندارد, ولى براى مردان جايزنيست .
11/11/74
س 468 - آيـا امـام جماعت مى تواند در يك وعده 3 نماز ظهر و عصر را در يك محل بخواند (البته ماءمومين در هر نماز عوض مى شوند)؟
آيا امام جماعت مى تواند در هر 3 نمازنيت ادا داشته باشد؟
ج - مانعى ندارد.8/2/75
س 469 - نـمـاز خواندن پشت سر امام جماعتى كه ماموم او را به عدالت قبول ندارد, ولى از روى مصالح , پشت سر او مى خواند, چه حكمى دارد؟
ج - نـمـاز او بـه جـمـاعـت صـحيح نيست , لكن اگر براى حفظ وحدت جامعه اسلامى اقتدا كند مطلوب است و بايد نمازش را اعاده كند.1/2/75

امامت جانبازان و معلولين

س 470 - در محله ما شخصى است كه در كمرش خميدگى دارد, و امام جماعت است ,آيا به نظر حضرت عالى به وى مى توان اقتدا كرد يا خير؟
ج - مانعى ندارد, و جايز است .
2/10/73
س 471 - آيـا كـسى كه در نماز بايد به چيزى تكيه كند, مى تواند براى ديگران امام جماعت شود يا نه ؟
ج - مانعى ندارد, چون ايستادن , صدق مى كند .
15/11/74
س 472 - اشـخـاصـى كـه نـقـص عضوى در يكى از اعضا (دست يا پا) دارند, به نحوى كه قادرند ايستاده نماز بخوانند, آيا مى توانند امام جماعت شوند يا خير؟
ج - ظـاهـرا جـايـز است , و اقتدا به آنها مانند اقتدا به بقيه افرادى است كه واجدشرايط امامت در نمازند, چون نماز امام , برحسب وظيفه خودش صحيح وصحت براى او در اقتدا, كافى است .
س 473 - روحانيى جانباز است كه يك پايش از زير زانو قطع شده است , و الان با پاى مصنوعى به طور معمول نماز مى خواند, آيا امامت جماعت , خواندن نماز استيجارى ونيابت در حج , تبرعا يا به صورت اجير شدن , توسط چنين شخصى جايز است يا خير؟
ج - امـامـت جماعت او مانعى ندارد, لكن نيابت از نماز قضاى ديگران , و نيابت در حج براى چنين شخصى , خلاف احتياط است .
3/8/75
س 474 - جـانـباز قطع عضوى كه امام جماعت است , آيا لازم است كه به ماءمومين اطلاع دهد و بگويد كه من جانباز هستم يانه ؟
ج - چون صحت نماز امام براى خودش و بر حسب تقليدش , مفروض است , واعلام موضوع هم لازم نـيست , بنابر اين , الزامى به بيان وضع و حال خود ندارد,و ماءمومين هم اگر بعدا فهميدند, اعاده لازم نيست .
30/1/73
س 475 - ايـنـجـانـب طلبه ام , و دست چپم از مرفق به پايين , قطع شده است , و با توجه به اينكه روحانى هستم و براى تبليغ به نقاط مختلف مى روم , آيا مى توانم امام جماعت باشم يا خير؟
ج - بـلـى , مـى توانيد, و نبايد خود و ديگران را از فيض جماعت محروم سازيد,در عروه مساءله 20 صـلاة الـجـماعة آمده كه اولى , ترك امامت ناقص براى كامل ,و كامل براى اكمل است , ولى اين اولـويـت , يـك اولويت عقلائيه اعتباريه است كه با فرض نياز جامعه و اثر داشتن امامت جماعت در تـبـلـيغ , ساقط است (اگرنگوييم كه در شرايط خاص فعلى , و در زمان نياز شديد به فرهنگ غنى اسلام و جمهورى اسلامى , اولى , اقدام به امامت جماعت است ) .
24/8/69
س 476 - آيـا اقتدا به امام جماعتى كه كفش طبى پوشيده جايز است يا نه ؟
آيا آن شخص مى تواند عهده دار امامت جماعت شود؟
ج - امام جماعت شدن كسى كه كفش طبى دارد, با رعايت ساير شرايط, مانعى ندارد, و اقتدا به او جايز است .
15/11/74
س 477 - شـنـيـده شده كه طبق فتواى حضرت عالى , امام جماعت شدن اشخاص جانباز, اشكال ندارد, در اين صورت , آيا اين فتوا شامل معلولين مادرزاد هم مى شود ياخير؟
ج - بـين معلولين محترم مادرزاد و جانبازان عزيز جنگ , از جهت صحت امامت براى نماز جمعه و جماعت , با فرض اينكه بتوانند ايستاده نماز بخوانند(تا مصداق امامت قاعد براى قائم نباشد), فرقى نيست , و اقتدا به هر دو دسته صحيح و جايز است .
21/11/74

امامت غير روحانى

س 478 - در بـرخى اجتماعات كوچك مؤمنين , شرايط اقامه نماز جماعت فراهم مى شود, ولى در آن اجـتـماع فرد روحانى وجود ندارد, آيا اگر فرد عادل غير روحانى در ميان باشد, مى توانند به او اقتدا كنند يا بهتر است نماز را فرادا بخوانند؟
ج - خواندن فرادا بدون شبهه است .
12/2/75
س 479 - امامت غير روحانى در مساجد چه حكمى دارد؟
ج - اگر به صورت امامت راتب باشد (يعنى امام جماعت رسمى مسجد باشد),ممنوع است , و نبايد چنين جماعتى تحقق پيدا كند, اما اگر با اجازه امام راتب روحانى مسجد, به طور موقت و مقطعى باشد, مانعى ندارد .
4/9/75

اختلاف وظيفه امام و ماءموم

س 480 - امام جماعت , مقلد مجتهدى است كه غسل جمعه را از جنابت مجزى مى داند, آيا ديگران كه مجزى نمى دانند, اجتهادا يا تقليدا, مى توانند به او اقتدا كنند؟
ج - جـايز است , چون نماز امام به عقيده خودش صحيح است , و صحت در نظراو براى اقتدا كافى است , هر چند مقلد حجت برخلاف آن داشته باشد.
س 481 - افـرادى مـدتى طولانى نماز جماعتى خوانده اند كه از نظر حضرت عالى صحيح نيست .
مـثـلا امـام و مـاءموم , هر دو, كثير السفر بوده اند, ولى يكى , كامل و ديگرى ,شكسته خوانده است , چون هر كدام از مرجع تقليد جداگانه اى تقليد مى كنند), عدم صحت نماز جماعتى كه اين گونه بـرگـزار مـى گـردد, بـه چه معناست ؟
آيا به معناى بطلان وعدم كفايت است ؟
آيا بايد نمازهاى گذشته قضا شود يا خير؟
ج - نـمازشان , صحيح است , چون در اقتدا و جماعت , صحت نماز امام برحسب وظيفه اش , كفايت مـى كند, و اگر وظيفه ماءموم , خواندن حمد و سوره بوده ونخوانده , اگر جاهل مقصر نباشد, كه معمولا هم نيست , نمازش صحيح است .
3/6/75

نماز جمعه

س 482 - نرفتن به نماز جمعه چه حكمى دارد؟
ج - چون نماز جمعه افضل از نماز ظهر است , نبايد بدون عذر و به طور كلى ترك شود .
9/2/74
س 483 - مـخـتار حضرت عالى در باب نماز جمعه در اين زمان , مخصوصا در آن بلاد وشهرهايى كه اقامه اين نماز از قديم الايام در آنها معمول بوده , چيست ؟
ج - نماز جمعه در زمان غيبت , واجب تخييرى است , هر چند جمعه افضل است .
20/10/73
س 484 - آيا در زمان غيبت امام معصوم (ع ), نماز جمعه واجب است يا مستحب ؟
مشروحا بفرماييد كه مورد سؤال و نياز است .
ج - نـمـاز جـمـعـه در زمان غيبت ولى عصر(عج ) واجب تخييرى است , يعنى مكلف مى تواند روز جـمـعـه , بـه جـاى نماز ظهر, نماز جمعه بخواند ولى جمعه افضل است , و ظهر, احوط, و احتياط بيشتر در آن است كه هر دو را به جا آورد.29/10/75
س 485 - فضيلت و زمان نماز جمعه تا چه وقت از روز مى باشد.
ج - نماز جمعه يك وقت بيشتر ندارد و مثل نماز ظهر كه دو وقت دارد وقت اجزاء و وقت فضيلت , نمى باشد.6/3/76
س 486 - در بـرخى از شهرها موقع اذان ظهر روز جمعه , با اينكه هنوز نماز جمعه اقامه نشده , در بـرخـى مـساجد جماعت برپا مى شود, آيا اگر شخصى بنابر عذر موجهى , نتوانست در نماز جمعه شـركت كند, مى تواند در اين جماعتها حاضر شود؟
يا اينكه بايد صبر كند تاپس از وقت نماز جمعه (يا به صورت فرادا يا به جماعت ) نماز ظهر و عصر را بخواند؟
ج - بـا فـرض مرسوم بودن و عدم قصد بى احترامى به نماز جمعه , نمى توان گفت كه مانعى دارد.
12/6/75
س 487 - آيا مى شود نماز ظهر را به نماز جمعه اقتدا كرد يا نه ؟
ج - بله , جايز است , چون واجب تخييرى است .
س 488 - با توجه به شرايط امروزى جامعه اسلامى و موقعيت حاكميت مقدس نظام اسلامى , آيا به صـرف ايـنـكه فردى با تحقيق از منابع موثق امام جمعه شهرى را عادل نداند, آيا مى تواند در نماز جمعه شركت نكند؟
يا اينكه به خاطر تقدس و اهميت نمازجمعه بايد شركت كند؟
ج - در نماز جمعه , جماعت شرط است و در جماعت , بايد امام جماعت عادل باشد .
12/2/75
س 489 - اگر امام جمعه اى - نعوذ باللّه - عدالتش ساقط شود, آيا مى توان به او اقتدانمود يا نه ؟
و نـيـز بـفـرمـاييد نرفتن به نماز جمعه سه هفته پى درپى با اين عذر, آيا نفاق مى آورد يا خير؟
اصلا حديث مورد نظر مربوط به زمان امام معصوم است يا در زمان غيبت امام معصوم هم معتبر است ؟
ج - نمى توان اقتدا كرد, لكن در عدالت نبايد وسوسه كرد, و ظاهر امر, كافى است , و حديث شريف ظاهرا مربوط به زمان حضور امام معصوم (ع )است .
1/2/75
س 490 - مـسـافـة الـفـرسخ المعتبرة بين الجمعتين , هل تكون بلحاظ الطرق المسلوكة ام تكون بلحاظ الخط المستقيم الفرضى ؟
و كيف يستفاد ذلك من الادلة ؟
ج - مسافة الفرسخ المعتبرة بين الجمعتين انما هى بالنظر الى الطريق المسلوك , لان الموضوعات والعناوين ظاهرة فى الفعلية .
2/9/73
س 491 - در نـمـاز جـمـعـه امـام سـهـوا در ركـعـت دوم دو ركـوع بـه جا آورد, و ماءموم بدون تـوجـه ,مـتـابـعـت كرد و ركوع اضافه به جا آورد, و بعد از نماز متوجه شد, آيا اين نماز را مى تواند بجاى نماز ظهر حساب كند يا خير؟
ج - نماز جمعه اش باطل است , و به جاى ظهر محسوب نمى شود, و مشمول ادله اغتفار در جماعت بودن مثل اين مورد, بعيد, و محل تاءمل است .
29/10/73
س 492 - كسى كه نماز جمعه نخوانده , مى خواهد نماز ظهر بخواند, آيا قرائت را بايدجهر بخواند يا اخفات ؟
آيا اصلا جهر, جايز است يا نه ؟
ج - جهر در قرائت نماز ظهر روز جمعه , نه تنها جايز بلكه على الاقوى مستحب است .
5/10/75
س 493 - ايـنـكـه بعد از نماز جمعه , نماز ظهر خوانده مى شود, با چه نيتى است ؟
به قصداحتياط مستحب يا احتياط مطلق ؟
ج - اگر به قصد رجاء و احتياط مستحبى , بعد از نماز جمعه به جا آورده شود,مانعى ندارد .
5/9/69
س 494 - شـنيده شده كه در نماز جمعه , انسان حتما بايد قبل از ركوع اقتدا كند, و درحال ركوع نمى شود مثل ساير نمازها اقتدا كرد, آيا اين مساءله درست است يا نه ؟
ج - نماز جمعه , مثل نمازهاى يوميه است , لذا در حال ركوع هم مى توان اقتداكرد .
5/9/69
س 495 - اگـر انـسـان در نـمـاز جـمعه موفق به درك خطبه ها نشده باشد, از نماز ظهركفايت مى كند؟
ج - آرى , كفايت مى كند .
19/11/73
س 496 - در وقـت خـطـبه هاى نماز جمعه , اگر شخصى در منزل نماز ظهرش را بخواند,باطل است ؟
ج - مانعى ندارد .
18/1/74
س 497 - آيا نرسيدن به خطبه هاى نماز جمعه , اشكال دارد يا خير؟
ج - بايد سعى كنند به خطبه ها برسند, و اگر نرسيدند و به نماز برسند, نمازصحيح است .
س 498 - اگـر كـسـى تـمـامى خطبه هاى عيدين و نماز جمعه را گوش نكند (يعنى مثلاوسط خطبه برسد يا اينكه صحبت كند به طورى كه خطبه ها را آن طورى كه بايد بفهمد,متوجه نشود), آيا نماز جمعه كفايت از نماز ظهر مى كند؟
آيا نماز عيدين وى صحيح است يا خير؟
ج - نماز جمعه و عيدين صحيح اند, و نماز جمعه كفايت از ظهر مى كند.

نماز آيات

س 499 - در زمـانـهـاى گذشته علل بسيارى از رويدادهاى طبيعى مشخص نبود, و مردم در اثر وقوع حادثه اى , به وحشت افتاده , آن را به علتهاى واهى و خرافى نسبت مى دادند,حال آيا مى توان دليل وجوب نماز آيات را در مساءله خورشيد گرفتگى يا ماه گرفتگى همين ترس مردم از حوادث طـبـيـعى كه علت آن را نمى دانستند, دانست , كه در آن صورت به دستور پيامبر(ص ) براى اينكه مردم در چنين حالى ترس خود را با ياد خداوند تسكين دهند, چنين نمازى واجب شد؟
اگر چنين بـاشـد, آيـا امـروزه ايـن دستور, لغو نمى شود؟
در آن صورت , آيا مى توان حكم نمود كه نماز آيات امروزه واجب نيست ؟
ج - قـطـعـا در مـاه گـرفتگى و خورشيدگرفتگى , مساءله ترس بى دخالت بوده , وظاهرا مساءله مربوط به اعتقاد غلط نسبت به ماه گرفتگى و خورشيدگرفتگى ,پرستش و اعتقاد غلط آنها بوده , و يـك نحوه پرستش و سنت نابجا وجودداشته , كه با اعتقادات غلط و با سنتهاى نابجا هميشه بايد مـبـارزه نـمـود, وخـداپـرسـتـى را در مـقـابـل ديـگـرپـرستى به ياد آورد .
از آن گذشته , هنوز مـسـايل اسرارآميز كره خاكى براى بشر حل نشده , و هنوز بشر براى گذراندن قانون ,صدها فكر و فلسفه و علت بكار مى برد, و با گذشت مدت كوتاه , از آن برمى گردد, بنابر اين چگونه مى توان به علل قوانين خدا به طور كلى راه يافت ,با توجه به اينكه آن قوانين به همه جهان هستى شايد مرتبط باشد, و آنچه گفته و شنيده مى شود از علل احكام ماءخوذ و گرفته شده از كتاب و سنت و ياعقل , نـاقـص اسـت , و يك از هزاران فلسفه و رمز است .
آرى , آنچه را از كتاب وسنت بيابيم , و به زمان و مـكـان و مـسـائل آن عـارف بـاشيم , تا لوابس و اشتباهات هجمه نكند (العالم بزمانه لايهجم عليه اللوابس ), حجت شرعى است , و باجهان تكوين هم مطابق است , و عقل ما به بعضى از آنها دسترسى دارد, و بـه بـرخى هم نه , وگرنه عقل ما هيچ گاه نمى تواند باور كند كه نبى مكرم اسلام (ص )و يا عـتـرت و ائمـه مـعـصـومـيـن (ع ) اشـتـباه كرده اند, چگونه حال آنكه نسبت دانستنيهاى بشر به مجهولاتش , همچون قطره اى و سر سوزنى بلكه كمتر,نسبت به اقيانوس بزرگى است .
19/8/74
س 500 - كـسـى كـه برحسب قرائن و اخبار منجمين , يقين دارد كه امشب مثلا ماه مى گيرد, و تمام قرص هم مى گيرد, آيا واجب است بيدار بماند تا نماز آياتش قضا نشود يامى تواند بخوابد؟
ج - نـبـايـد بـخوابد, و همچنين است حكم ساير واجبات موقته , لكن اگر خوابيد,ظاهرا معصيت نكرده است .
س 501 - نـظر جناب عالى در مورد رعد و برق نسبت به نماز آيات چيست ؟
آيا واجب است ؟
و اگر واجب است مى توان نماز را به جماعت خواند يا نه ؟
ج - رعـد و بـرق و هـر آيت از آيات آسمانى و زمينى كه موجب خوف و ترس درجامعه شود, سبب وجوب نماز آيات است , و نماز آيات را مى توان با جماعت خواند .
12/4/74

احكام روزه ـ نيت

س 502 - نيت روزه ماه مبارك رمضان چگونه است ؟
ج - هـمـين مقدار كه مى داند فردا ماه رمضان است , و مى خواهد براى خداوند(قربة الى اللّه ) روزه بگيرد, كافى است .
6/2/76
س 503 - اگر كسى اول ماه مبارك رمضان نيت كند, آيا لازم است كه براى هر روز,سحر هم نيت كند يا نه ؟
ج - انـسـان مى تواند در هر شب از ماه رمضان , براى روزه فرداى آن نيت كند, وبهتر است كه شب اول ماه هم براى روزه همه ماه نيت كند.19/12/75
س 504 - شـخصى يادش نيست كه نيت روزه كرده يا نه , و روزه اش را با شك و ترديد درصحت و عدم صحت كامل كرده , آيا اين روزه صحيح است يا خير؟
ج - همين كه سحرى خورده و مى خواسته روزه بگيرد, نيت روزه است , چون لزومى ندارد كه نيت به زبان جارى , يا از قلب گذرانده شود.4/10/75
س 505 - اينجانب چربى خونم بالا و روزه برايم مفيد است , و در عين حال روزه ماه مبارك رمضان را بـا نـيت امتثال امر مى گيرم , و قبلا هم مى گرفته ام .
دو سال پيش به علت صحبتى كه يكى از آقـايـان كـرد, روزه مـستحبى را كه مى گرفتم , ترك كردم , ولى تصورمى كنم كه برداشت ايشان اشتباه بوده است , لذا از جناب عالى سؤال مى كنم كه آيا كسى كه روزه برايش مفيداست , اگر روزه مستحبى بگيرد, ثواب اخروى دارد يا نه ؟
چگونه بايدنيت كند؟
ج - اينگونه اغراض مضر به قصد قربت معتبره در صحت عبادت نيست , بلكه معلوم نيست كه حتى به قصد اخلاص هم مضر باشد, گرچه مضر بودنش موجب بطلان نيست , و چگونه مى تواند مضر به اخـلاص در قـصد باشد با اينكه همان سلامتى را هم از جانب خداوند مى داند, و فكر مى كند او كه مسبب الاسباب است , اين آثار را در روزه قرار داده است .
23/11/74

چيزهايى كه روزه را باطل مى كند

س 506 - كـسـى كـه در ماه مبارك رمضان روزه دار است , اگر به علت فراموشى يا غفلت چيزى بخورد, يا بياشامد, آيا روزه اش باطل مى شود يا خير؟
ج - فراموشى و غفلت سبب بطلان هيچ نحو روزه اى , چه روزه ماه مبارك رمضان , و چه روزه قضا و چه روزه مستحب و غير آنها نيست , چرا كه نسيان وخطا مرفوع است .
10/2/76
س 507 - آيا استفاده بيماران تنفسى و ريوى از اسپرى ها, مضر به روزه است يا خير؟
ج - ظاهرا مبطل نيست , و خوردن و آشاميدن محسوب نمى شود.15/1/76
س 508 - در مـاه رمضان براى تميز كردن ظروف از وايتكس استفاده مى كردم كه ناگاه ته حلقم تلخ , و آب از چشمانم جارى شد, آيا روزه ام باطل است ؟
اگر در وقت رنده كردن پياز يا خرد كردن سبزى , ته حلق سوزش پيدا كند, چطور؟
آيا اگر در وقت شكستن قند, ته حلق شيرين شود, روزه باطل است يا نه ؟
ج - در فـرض سـؤالات , روزه باطل نيست , چون علاوه بر آنكه عمد نبوده ,خوردن و آشاميدن هم محسوب نمى شود.6/3/70
س 509 - آيـا شـخـص روزه دار مريض مى تواند در ماه مبارك رمضان , سرم يا آمپول تقويتى تزريق كند؟
ج - احتياط, در ترك است , هر چند نمى توان آن را مبطل دانست , و صدق اكل و شرب بر آن , محل تاءمل , بلكه منع , است .
18/2/76
س 510 - آيا ريختن دارو (مانند قطره چشم ) به هنگام روزه , عامل باطل شدن روزه است ؟
ج - روزه باطل نيست , بلكه اگر بو يا مزه آن به حلق برسد, مكروه است .
20/2/76
س 511 - الـف - بـرخـى افراد در ماه مبارك رمضان ساز مى زنند, و تعدادى از اين سازهازير زبان رفته و درآورده مى شود, و مجددا به داخل دهان مى رود, لازم به تذكر است كه فرصتى براى پاك كـردن رطوبت ساز, و همچنين امكان بيرون انداختن آب دهان مخلوطشده با رطوبت خارج لوله ساز نيست , و به ناچار بايد آن را فرو برد.
ب - دسته اى ديگر از سازها را بايد روى لب گذاشت , و مدام بايد زبان زد, و بعد از برداشتن از لب و گـذاشتن مجدد بر لب , آب داخل لوله آنها در نتيجه دم و بازدم , به داخل دهان آمده , فرو بردن آن اجـتـنـاب نـاپذير است , و امكان دور انداختن آن نيست .
آيا در اينگونه موارد رطوبتى كه از ساز داخل دهان مى شود مبطل روزه است يا خير؟
ج - با توجه به اينكه رطوبت خارج شده از دهان , هر چند ناچيز و باقى مانده برروى وسيله اى است كـه در دهـان قـرار داده شـده , يا به وسيله زبان زدن پيداشده , دو مرتبه به دهان بر مى گردد, و بـيـرون انداخته نمى شود, موجب بطلان روزه است , لذا اگر اين عمل از روى عمد و اختيار باشد, مـوجـب قـضـا و كـفـاره اسـت , و به هر حال , روزه دار در ماه مبارك رمضان هر چند روزه اش به جهات ذكر شده يا به جهات ديگر باطل شود, واجب است كه امساك كند, و همچنان روزه دار باقى بـمـاند, والا گناه كرده است , مضافا بر اينكه كفاره هم فى الجمله برعهده او مى آيد, و نبايد انسان مـسلمان در ماه مبارك رمضان , چنين گناهان بزرگى را مرتكب شود, كما اينكه اجبار ديگران و ابـطـال روزه آنـان هر چند كه به نحو ذكر شده در سؤال باشد, از معاصى كبيره , بلكه نابخشودنى است , و هيچ قانون و دستورى نمى تواند مجوز خلاف شرع و حرام باشد كما اينكه هيچ مسؤولى هم به بهانه مسؤوليت و ماءموريت نمى تواند از فرمان خداى بزرگ ,تخلف كرده , مرتكب حرام شود, چرا كه لا طاعة لمخلوق فى معصية الخالق .
11/10/74
س 512 - اگر خلطى در گلوى كسى باشد, و آن را فرو دهد, آيا روزه او باطل مى شود؟
ج - تا زمانى كه در داخل فضاى دهان نشده باشد, فرو بردن آن مبطل روزه نيست .
12/11/75
س 513 - آيـا نـسـوار يا ناس (توتون و آهك مخلوط شد) كه افراد از آن استفاده مى كنند,زير زبان قرار مى دهند, و بعد از مدتى آن را بيرون مى ريزند, روزه را باطل مى كند يا خير؟
ج - چشيدن مزه اشيايى كه ذائقه آن را درك مى كند (مانند چشيدن شورى وشيرينى غذا), مبطل روزه نيست , اما هرگاه خوردن و آشاميدن صدق كند,روزه باطل مى شود, و حكم مورد سؤال تابع تشخيص مكلف است .
16/1/74
س 514 - آيا مى توان به علت ضعفى كه در اثر روزه گرفتن به انسان دست مى دهد,روزه نگرفت ؟
ج - روزه گـرفـتـن بـاعث ضعف است , و اگر ضعف انسان كه از روزه پيدا مى شود,قابل تحمل و متعارف باشد, باعث سقوط روزه نمى شود.7/11/68
س 515 - آيا استنشاق هنگام وضو در ماه رمضان روزه را باطل مى كند يا خير؟
ج - در فـرض سـؤال مـزبور, اگر آب استنشاق را عمدا فرو ببرد, روزه اش را باطل مى كند, و اگر قهرا باشد, و عمل به استحباب كند, روزه اش قضا ندارد, والااحتياط در قضا كردن است .
15/4/73
س 516 - نزديكى با زن در ماه مبارك رمضان , همچنين در هنگام باردارى , چه حكمى دارد؟
ج - جـمـاع در مـاه مـبارك رمضان براى مرد و زنى كه هر دو يا يكى از آنهاروزه دار است , حرام و مـبـطـل روزه است , و آميزش با زن باردار مانعى ندارد,آرى , آميزش در مواردى كه باعث ضرر و زيان و اذيت و آزار مى شود, بايد ترك شود.1/11/69
س 517 - آيـا مـعـاينه زن حامله در حال روزه توسط ماما يا دكتر زنان , در صورتى كه به ناچار بايد دست را داخل فرج كنند؟
روزه را باطل مى كند يا خير؟
ج - آنچه كه مبطل روزه است , جماع است , نه داخل كردن مثل دست در فرج زن .
4/11/71
س 518 - كشيدن سيگار, تنباكو و غيره براى شخص روزه دار چه حكمى دارد؟
ج - دود سيگار, تنباكو و مانند آن بنابر احتياط واجب , مبطل روزه است .
22/2/76
س 519 - اگـر انسان در ماه مبارك رمضان و در حال روزه , به حمام برود, آيا اشكال دارديا خير؟
در صورتى كه هوا سرد و حمام پر از بخار آب باشد, آيا اين بخارها در حال تنفس ,حكم آب را دارد يا نه ؟
ج - بـخار حمام مبطل روزه نيست , لكن احتياط واجب آن است كه روزه داربخار غليظ را به حلق نرساند.3/1/76
س 520 - اگـر انـسـان در مـاه مبارك رمضان , و قبل از اذان صبح , جنب , و بعدازظهرهمان روز متوجه شود, روزه اش چه حكمى دارد؟
ج - روزه صحيح است , و قضا ندارد, و آنچه كه باعث قضا و كفاره است , بقاى برجنابت است عمدا, امـا اگـر غـسـل جـنـابـت را فـرامـوش كند كه قبل از اذان صبح انجام دهد, قضاى آن روز لازم است .
6/7/74
س 521 - اگـر كـسـى بـعد از اذان صبح بيدار شود و ببيند كه محتلم شده , آيا براى روزه آن روز ضرر دارد يا خير؟
ج - بـراى هيچ روزه اى اعم از روزه واجب ماه رمضان و يا روزه نذر و يا روزه مستحب و غيره مضر نـمـى بـاشد, آرى تنها در روزه قضاء رمضان به شرط وسعت و به شرط علم به اينكه جنابت قبل از اذان صـبـح حـاصـل شـده مـضر مى باشد,يعنى بايد روزه آن روز را رها كرده و روز ديگر, قضاء را بياورد.
س 522 - اگـر كـسى قبل از اذان صبح ماه مبارك رمضان , خودش را جنب , و عمدا غسل نكند, و بـعـد از خوردن سحرى و قبل از اذان , در حالى كه وقت براى غسل تنگ است ,تيمم , و بعد از اذان غسل كند, روزه اش صحيح است ياخير؟
ج - اگر چه معصيت كرده , ولى روزه اش صحيح است .
4/10/75
س 523 - اگر كسى در ماه مبارك رمضان , قبل از اذان صبح , از خواب بيدار شود درحالى كه در خواب محتلم شده , و امكان غسل كردن هم نداشته باشد, حكم روزه اش چگونه است ؟
ج - در ضيق وقت بايد تيمم كند, و روزه اش صحيح است .
29/11/74
س 524 - شخصى كه جنب شده , اگر به خاطر دور بودن حمام يا باز نبودن آن , قبل ازاذان تيمم و بعدا غسل كند, آيا روزه اش صحيح است يا خير؟
ج - چنانچه در ضيق وقت تيمم كند و با تيمم وارد صبح شود, روزه اش صحيح است .
4/10/75
س 525 - اگـر شـخـص روزه دار در مـاه مبارك رمضان , بعد از اذان صبح بيدار شود, وببيند كه محتلم شده , آيا روزه اش صحيح است ؟
ج - اگر كسى بعد از سپيده صبح , از خواب بيدار شود, و بفهمد كه محتلم شده ,روزه اش صحيح است , و براى نماز صبح بايد تحصيل طهارت كند.29/11/74
س 526 - چنانچه زن روزه دار درمباه مبارك رمضان هنگام غروب آفتاب (يعنى زمانى كه تلويزيون دعاى قبل از اذان را پخش مى كند), حيض شود, حكم روزه اش چيست ؟
ج - روزه اش بـاطـل مـى شود, چون زن اگر قبل از افطار, ولو براى يك لحظه ,عادت زنانه شود, روزه آن روزش باطل است .
19/12/70
س 527 - زنـى هـسـتـم كـه قـبـل از آمـدن به خانه شوهر, سه سال بود كه عادت مى شدم ,ولى نـمـى دانـسـتـم كـه بـايد غسل حيض انجام دهم , فقط زير دوش رفته و صلوات بر محمد وآل او عـلـيـهم السلام مى فرستادم , و روزه هايم را هم گرفته ام , و در ايام عادت به مسجد هم رفته ام , آيا نماز و روزه هايم قضا دارد يا نه ؟
ج - هر چند ظاهرا غسل , به همان نحو كه در سؤال آمده , مبرى ذمه بوده (چون قصد قربت حاصل و جـهـل هـم از راه قصور بوده كه موجب سعه و رفع است ), لكن احتياط كردن با قضاى به تدريج نـمازها, و به نحوى كه در مشقت وحرج قرار نگيريد, خوب و مطلوب است , هر چند رعايتش لازم نيست , اماروزه ها قطعا درست است , و قضا ندارد.18/10/75
س 528 - هل توجب الامور التالية افطارا ام لا؟
ا: وضع الدم لبدن الانسان او اخد الدم منه ؟
ب - ابرة الفيتامينية ؟
ج - فـحـص الـمراة الداخلى بواسطة اليد او بالالة (والمراد بالفحص الداخلى هو وضع اللولب في رحمها, لمنع الحمل او وضع جهاز فى رحمها لمعرفة امراض الرحم )؟
ج - هذه الامور كلها لاتوجب افطارا.5/1/75

جاهايى كه قضا و كفاره يا فقط قضاى روزه واجب است

س 529 - اگر فرد روزه دار پس از اذان صبح و قبل از اذان ظهر, با همسر خود جماع كندتكليف او چـيست ؟
آيا چنين شخصى علاوه بر اينكه روزه اش باطل مى شود, بايد روزه راافطار كند, يا اينكه حق خوردن روزه را ندارد, اگر اين عمل بعد از اذان ظهر واقع شودحكمش چيست ؟
ج - روزه بـاطـل اسـت ولو اينكه بعد از ظهر هم انجام بگيرد, و موجب قضا وكفاره است و امساك واجب و خوردن و آشاميدن هم حرام و غير جايزاست .
15/12/73

back page fehrest page next page